Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng năng động, việc đi làm vào các ngày nghỉ lễ, Tết đã trở thành lựa chọn của không ít người lao động nhằm tăng thêm thu nhập hoặc đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh đặc thù của doanh nghiệp. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ cách tính lương sao cho đúng và đủ theo quy định của pháp luật hiện hành.
Căn cứ pháp lý về tiền lương làm thêm giờ ngày lễ
Theo quy định tại Điều 98 Bộ luật Lao động 2019, tiền lương làm thêm giờ được xác định dựa trên đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc đang làm. Đặc biệt, đối với các ngày nghỉ lễ, Tết, mức lương này được ưu tiên ở mức rất cao nhằm bù đắp cho thời gian nghỉ ngơi quý giá của người lao động.
Cụ thể, khoản 1 Điều 98 quy định mức lương làm thêm giờ như sau:
"c) Vào ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300% chưa kể tiền lương ngày lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày."
Như vậy, nếu tính cả tiền lương ngày nghỉ lễ mà người lao động được hưởng theo Điều 112, tổng thu nhập của một ngày làm việc vào dịp lễ có thể lên tới 400% so với ngày thường.
Công thức tính lương làm thêm giờ chi tiết
Để cụ thể hóa quy định trên, Nghị định 145/2020/NĐ-CP đã hướng dẫn chi tiết cách tính lương cho người lao động hưởng lương theo thời gian và theo sản phẩm.
Đối với người lao động hưởng lương theo thời gian
Tiền lương làm thêm giờ được tính theo công thức:
Tiền lương làm thêm giờ = Tiền lương giờ thực trả của công việc đang làm vào ngày làm việc bình thường x Mức ít nhất 300% x Số giờ làm thêm
Trong đó, tiền lương giờ thực trả không bao gồm các khoản phụ cấp như tiền thưởng theo Điều 104, tiền ăn giữa ca, hỗ trợ xăng xe, điện thoại... Đây là điểm mà người lao động cần lưu ý để tránh nhầm lẫn khi đối soát bảng lương cuối tháng.
Đối với người lao động hưởng lương theo sản phẩm
Nếu bạn làm việc theo định mức sản phẩm, tiền lương làm thêm giờ vào ngày lễ sẽ được tính như sau:
Tiền lương làm thêm giờ = Đơn giá tiền lương sản phẩm của ngày làm việc bình thường x Mức ít nhất 300% x Số sản phẩm làm thêm
Trường hợp làm thêm giờ vào ban đêm ngày lễ
Một tình huống phức tạp hơn là khi người lao động phải làm thêm giờ vào ban đêm của ngày nghỉ lễ. Lúc này, ngoài mức lương 300%, người lao động còn được hưởng thêm phụ cấp làm việc vào ban đêm và lương làm thêm giờ của ban đêm.
Theo quy định, người lao động làm việc vào ban đêm thì được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc của ngày làm việc bình thường. Nếu làm thêm giờ vào ban đêm, người lao động còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc làm vào ban ngày của ngày nghỉ lễ, Tết.
Lời khuyên pháp lý cho người lao động
Để đảm bảo quyền lợi tối ưu, người lao động nên:
- Lưu giữ bằng chứng: Ghi chép lại số giờ làm việc thực tế, các văn bản yêu cầu làm thêm giờ từ phía người sử dụng lao động.
- Kiểm tra thỏa ước lao động: Nhiều doanh nghiệp có thỏa ước lao động tập thể với mức chi trả cao hơn mức tối thiểu 300% mà luật quy định.
- Trao đổi thẳng thắn: Nếu phát hiện sai sót trong việc tính lương, hãy liên hệ bộ phận nhân sự hoặc công đoàn cơ sở để được giải quyết dựa trên Điều 105 về thời giờ làm việc bình thường.
Việc hiểu rõ luật không chỉ giúp bạn bảo vệ túi tiền của mình mà còn góp phần xây dựng một môi trường làm việc chuyên nghiệp, thượng tôn pháp luật.