Chính sách hỗ trợ học phí và chi phí sinh hoạt theo Nghị định 116/2020/NĐ-CP đã mở ra cơ hội lớn cho nhiều sinh viên theo đuổi ngành sư phạm. Tuy nhiên, đi kèm với quyền lợi là trách nhiệm công tác trong ngành giáo dục sau khi tốt nghiệp. Một câu hỏi phổ biến mà nhiều tân cử nhân đặt ra là: Liệu việc giảng dạy tại các trung tâm ngoại ngữ, trung tâm bồi dưỡng văn hóa tư nhân có được tính là công tác trong ngành và có phải bồi hoàn kinh phí hay không?
1. Các trường hợp phải bồi hoàn kinh phí hỗ trợ theo quy định
Theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Nghị định 116/2020/NĐ-CP, sinh viên sư phạm đã hưởng chính sách hỗ trợ phải bồi hoàn kinh phí trong các trường hợp sau:
a) Sinh viên sư phạm đã hưởng chính sách không công tác trong ngành giáo dục sau 02 năm kể từ ngày có quyết định công nhận tốt nghiệp;
b) Sinh viên sư phạm đã hưởng chính sách và công tác trong ngành giáo dục nhưng không đủ thời gian công tác theo quy định (tối thiểu gấp hai lần thời gian đào tạo);
c) Sinh viên đang trong thời gian đào tạo nhưng chuyển ngành, tự thôi học, không hoàn thành chương trình hoặc bị kỷ luật buộc thôi học.
Như vậy, mấu chốt của vấn đề nằm ở việc xác định thế nào là "công tác trong ngành giáo dục".
2. Giảng dạy tại trung tâm tư nhân có được coi là công tác trong ngành giáo dục?
Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần đối chiếu với định nghĩa tại khoản 2 Điều 2 Nghị định 116/2020/NĐ-CP. Theo đó, sinh viên sư phạm sau khi tốt nghiệp công tác trong ngành giáo dục bao gồm:
- Giáo viên, giảng viên làm nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân;
- Các cơ sở giáo dục khác được cấp có thẩm quyền cho phép thành lập;
- Các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục.
Dưới góc độ của Luật Giáo dục 2019, cụ thể là tại Điều 65 Luật Giáo dục 2019, các trung tâm ngoại ngữ, tin học, trung tâm bồi dưỡng kỹ năng... được xếp vào nhóm "Cơ sở giáo dục khác".
Kết luận: Pháp luật hiện hành không phân biệt cơ sở giáo dục công lập hay tư thục. Chỉ cần bạn thực hiện nhiệm vụ giảng dạy tại một cơ sở giáo dục được thành lập hợp pháp, bạn vẫn được ghi nhận là đang công tác trong ngành giáo dục.
3. Điều kiện quan trọng để không phải bồi hoàn học phí
Mặc dù việc dạy ở trung tâm được chấp nhận, nhưng sinh viên cần lưu ý 02 điều kiện tiên quyết sau để đảm bảo không bị truy thu kinh phí:
Thứ nhất: Tính pháp lý của trung tâm
Trung tâm tư nhân nơi bạn làm việc phải được cơ quan có thẩm quyền (thường là Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc UBND cấp huyện tùy loại hình) cấp phép thành lập và hoạt động giáo dục. Nếu bạn dạy tại một trung tâm "chui" hoặc không có chức năng đào tạo giáo dục, thời gian đó sẽ không được tính là công tác trong ngành.
Thứ hai: Thời hạn bắt đầu công tác
Bạn phải bắt đầu công tác trong ngành giáo dục trong thời hạn 02 năm kể từ ngày có quyết định công nhận tốt nghiệp. Nếu quá thời hạn này bạn mới bắt đầu đi dạy tại trung tâm, bạn vẫn thuộc diện phải bồi hoàn kinh phí đã nhận.
4. Lời khuyên pháp lý cho sinh viên sư phạm
Để bảo vệ quyền lợi của mình, khi ký hợp đồng làm việc tại các trung tâm tư nhân, sinh viên sư phạm nên:
- Kiểm tra giấy phép: Yêu cầu trung tâm cung cấp bản sao giấy phép hoạt động giáo dục để lưu trữ làm bằng chứng sau này.
- Hợp đồng lao động rõ ràng: Đảm bảo vị trí công việc trong hợp đồng là "Giáo viên" hoặc "Giảng viên" để phù hợp với quy định của Nghị định 116.
- Lưu giữ hồ sơ: Giữ kỹ các quyết định tuyển dụng, hợp đồng lao động và xác nhận đóng bảo hiểm xã hội (nếu có) để phục vụ việc báo cáo tình trạng việc làm với nhà trường hàng năm.
Tóm lại, cánh cửa nghề nghiệp của sinh viên sư phạm hiện nay rất rộng mở. Việc lựa chọn giảng dạy tại các trung tâm tư nhân hoàn toàn không dẫn đến việc phải bồi hoàn học phí, miễn là cơ sở đó hoạt động hợp pháp và bạn tuân thủ đúng thời hạn công tác theo quy định của pháp luật.