Việc sinh con tại nước ngoài mang lại nhiều niềm vui nhưng cũng đi kèm với không ít băn khoăn về thủ tục pháp lý, đặc biệt là việc làm hộ chiếu để đưa trẻ về thăm quê hương hoặc định cư. Một câu hỏi phổ biến mà nhiều bậc phụ huynh đặt ra là: Trẻ em sinh ra tại nước ngoài, có giấy khai sinh do nước sở tại cấp thì thủ tục cấp hộ chiếu Việt Nam sẽ như thế nào?
Hộ chiếu và giấy khai sinh là những giấy tờ quan trọng nhất trong thủ tục xuất nhập cảnh (ảnh minh họa)
1. Xác định quốc tịch: Điều kiện tiên quyết để được cấp hộ chiếu Việt Nam
Theo quy định tại Điều 14 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019, đối tượng được xem xét cấp hộ chiếu phổ thông là công dân Việt Nam. Do đó, bước đầu tiên và quan trọng nhất là xác định con bạn có mang quốc tịch Việt Nam hay không.
Điều 14. Đối tượng được cấp hộ chiếu phổ thông
Công dân Việt Nam được xem xét cấp hộ chiếu phổ thông trừ trường hợp quy định tại Điều 21 của Luật này.
Thông thường, trẻ em sinh ra tại nước ngoài có cha hoặc mẹ (hoặc cả hai) là công dân Việt Nam thì trẻ vẫn có quyền mang quốc tịch Việt Nam theo nguyên tắc huyết thống, trừ trường hợp cha mẹ có thỏa thuận khác bằng văn bản tại thời điểm đăng ký khai sinh.
2. Thủ tục cấp hộ chiếu cho trẻ em mang quốc tịch Việt Nam (Dưới 14 tuổi)
Tại thời điểm tháng 02/2024, các quy định về cấp hộ chiếu đã được nới lỏng và hiện đại hóa theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam năm 2023.
Hồ sơ cần chuẩn bị
Căn cứ khoản 3 Điều 1 Luật sửa đổi 2023 (sửa đổi Điều 15), hồ sơ bao gồm:
- Tờ khai: Điền đầy đủ thông tin theo mẫu quy định.
- Ảnh chân dung: 02 ảnh mới chụp, nền trắng, mặt nhìn thẳng, đầu để trần, không đeo kính màu.
- Giấy khai sinh: Bản sao Giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh. Đối với trẻ sinh tại nước ngoài, giấy khai sinh nước ngoài phải được hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật công chứng sang tiếng Việt (trừ trường hợp được miễn hợp pháp hóa theo điều ước quốc tế).
- Giấy tờ chứng minh người đại diện: Bản sao giấy tờ do cơ quan thẩm quyền Việt Nam cấp chứng minh cha, mẹ là người đại diện hợp pháp.
Cán bộ quản lý xuất nhập cảnh hướng dẫn người dân làm thủ tục cấp hộ chiếu (ảnh minh họa)
Phương thức nộp hồ sơ
Điểm mới nổi bật là cha mẹ có thể lựa chọn nộp hồ sơ trực tiếp tại Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh hoặc nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng dịch vụ công của Bộ Công an. Việc nộp trực tuyến giúp tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại đáng kể cho người dân.
3. Trường hợp trẻ em không mang quốc tịch Việt Nam
Nếu trẻ em sinh ra tại nước ngoài và cha mẹ đã lựa chọn quốc tịch nước ngoài cho trẻ (không đăng ký quốc tịch Việt Nam), trẻ sẽ được coi là người nước ngoài khi nhập cảnh vào Việt Nam. Trong trường hợp này, trẻ không được cấp hộ chiếu Việt Nam mà phải sử dụng hộ chiếu nước ngoài.
Theo Điều 19 Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam 2014, cha mẹ cần làm thủ tục mời, bảo lãnh để cấp thị thực (visa) hoặc thẻ tạm trú cho trẻ để cư trú hợp pháp tại Việt Nam.
Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý
Để quá trình làm hộ chiếu cho con diễn ra thuận lợi, cha mẹ nên thực hiện việc ghi chú khai sinh (đăng ký khai sinh cho trẻ tại cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước ngoài) ngay sau khi trẻ ra đời. Việc có một bản trích lục khai sinh do cơ quan Việt Nam cấp sẽ giúp các thủ tục hành chính sau này tại Việt Nam trở nên đơn giản và nhanh chóng hơn rất nhiều.
Hy vọng những thông tin trên đã giúp quý phụ huynh nắm rõ quy trình cấp hộ chiếu cho trẻ em sinh ra tại nước ngoài. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về hồ sơ hoặc quy trình nộp trực tuyến, hãy liên hệ với cơ quan chức năng để được hướng dẫn chi tiết.