Trong thực tế đời sống, không ít trường hợp các bạn trẻ dưới 18 tuổi có nhu cầu thuê phòng nghỉ để phục vụ việc học tập, du lịch hoặc các nhu cầu cá nhân khác. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là liệu ở độ tuổi chưa thành niên, các bạn có được phép tự mình thực hiện giao dịch này hay không? Và các cơ sở lưu trú có quyền từ chối phục vụ nếu khách hàng chưa đủ tuổi? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tính đến đầu năm 2024.
Việc kiểm tra giấy tờ tùy thân là quy định bắt buộc đối với mọi cơ sở lưu trú (ảnh minh họa)
1. Nghĩa vụ xuất trình giấy tờ tùy thân khi làm thủ tục lưu trú
Theo quy định về an ninh trật tự, việc kiểm tra thông tin khách hàng là trách nhiệm bắt buộc của chủ cơ sở kinh doanh. Cụ thể, tại khoản 2 Điều 44 Nghị định 96/2016/NĐ-CP, trách nhiệm của cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú được nêu rõ:
"2. Kiểm tra giấy tờ tùy thân của khách lưu trú, gồm một trong các loại giấy tờ sau: Giấy chứng minh nhân dân; Căn cước công dân; Hộ chiếu; Thẻ thường trú hoặc Thẻ tạm trú (đối với người nước ngoài); các loại giấy tờ có dán ảnh do các cơ quan quản lý nhà nước Việt Nam cấp. Khi khách lưu trú không có giấy tờ tùy thân thì sau khi bố trí vào phòng nghỉ phải thông báo ngay cho Công an xã, phường, thị trấn hoặc đồn, trạm Công an quản lý địa bàn."
Như vậy, bất kể độ tuổi nào, khi muốn thuê nhà nghỉ, khách hàng đều phải cung cấp một trong các loại giấy tờ nêu trên. Đối với người từ đủ 14 tuổi trở lên, việc này không quá khó khăn vì đây là độ tuổi bắt buộc phải làm thẻ Căn cước công dân (CCCD). Đối với người dưới 14 tuổi, có thể sử dụng các giấy tờ có dán ảnh khác do cơ quan nhà nước cấp hoặc đi cùng người giám hộ có giấy tờ hợp lệ.
2. Người chưa đủ 18 tuổi có quyền tự xác lập giao dịch thuê phòng?
Việc thuê phòng nghỉ thực chất là một giao dịch dân sự (hợp đồng thuê tài sản/dịch vụ). Do đó, năng lực hành vi dân sự của người tham gia giao dịch sẽ quyết định tính hiệu lực của việc thuê phòng này. Điều 21 Bộ luật Dân sự 2015 phân loại các nhóm đối tượng chưa thành niên như sau:
- Dưới 6 tuổi: Mọi giao dịch phải do người đại diện theo pháp luật xác lập.
- Từ đủ 6 tuổi đến dưới 15 tuổi: Khi thực hiện giao dịch phải được người đại diện đồng ý, trừ các giao dịch phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi. Thông thường, việc thuê nhà nghỉ không được xem là nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của lứa tuổi này.
- Từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi: Nhóm này có quyền tự mình xác lập, thực hiện giao dịch dân sự, trừ các giao dịch liên quan đến bất động sản, động sản phải đăng ký hoặc các giao dịch khác mà luật quy định phải có sự đồng ý của người đại diện.
Kết luận: Các bạn trẻ từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi hoàn toàn có quyền tự mình đi thuê nhà nghỉ, khách sạn mà không cần sự đi kèm của cha mẹ, miễn là có đầy đủ giấy tờ tùy thân (CCCD) để đăng ký lưu trú.
Các quy định pháp luật dân sự bảo vệ quyền lợi và xác định trách nhiệm của người chưa thành niên (ảnh minh họa)
3. Những rủi ro pháp lý về quan hệ tình dục và tệ nạn xã hội
Dù pháp luật dân sự cho phép người từ 15 tuổi tự thuê phòng, nhưng các cơ sở lưu trú thường rất thận trọng với khách hàng trẻ tuổi do lo ngại các vấn đề về tệ nạn hoặc quan hệ tình dục trẻ em. Tuy nhiên, cần hiểu đúng quy định để tránh lo lắng thái quá:
Về quan hệ tình dục tự nguyện
Nếu hai người từ đủ 16 tuổi trở lên tự nguyện quan hệ tình dục với nhau thì không bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội như hiếp dâm hay giao cấu với người từ đủ 13 đến dưới 16 tuổi. Tuy nhiên, nếu có yếu tố ép buộc, mua bán dâm hoặc thực hiện với người dưới 16 tuổi, hậu quả pháp lý sẽ cực kỳ nghiêm trọng.
Về hành vi mua bán dâm
Trong trường hợp phát hiện có hành vi mua bán dâm tại cơ sở lưu trú, cả người mua và người bán đều sẽ bị xử phạt hành chính theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Cụ thể:
- Hành vi mua dâm có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng (Điều 24).
- Hành vi bán dâm có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng (Điều 25).
Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý
Mặc dù luật không cấm người từ 15 tuổi tự thuê nhà nghỉ, nhưng để đảm bảo an toàn và tránh các phiền phức không đáng có, các bạn trẻ nên:
- Luôn mang theo CCCD bản gốc.
- Lựa chọn các cơ sở lưu trú uy tín, có đăng ký kinh doanh rõ ràng.
- Tránh các hành vi vi phạm pháp luật hoặc gây mất an ninh trật tự tại nơi lưu trú.
Đối với các bậc phụ huynh, việc giáo dục giới tính và kỹ năng sống cho con em ở độ tuổi này là vô cùng quan trọng để các em có thể tự bảo vệ mình trước những rủi ro xã hội.
Nội dung bài viết được biên tập dựa trên các quy định pháp luật có hiệu lực tại thời điểm tháng 01/2024. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết cho trường hợp cụ thể, hãy liên hệ với các chuyên gia pháp lý để được hỗ trợ.