Trong bối cảnh hạ tầng giao thông Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ vào cuối năm 2025, vấn đề quy hoạch hành lang an toàn đường bộ trở thành tâm điểm chú ý của nhiều người dân. Việc sở hữu một mảnh đất nằm sát mặt đường lớn là lợi thế kinh doanh, nhưng nếu mảnh đất đó nằm trong phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng thì quyền lợi xây dựng sẽ bị hạn chế như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết dựa trên các quy định mới nhất của Luật Đường bộ 2024.
1. Hiểu đúng về hành lang an toàn giao thông đường bộ
Hành lang an toàn đường bộ là dải đất dọc hai bên đất của đường bộ nhằm bảo đảm an toàn giao thông và bảo vệ công trình đường bộ. Theo quy định, đây là khu vực hạn chế xây dựng để đảm bảo tầm nhìn cho tài xế, tránh các vật cản khi có sự cố và phục vụ việc mở rộng, duy tu đường xá trong tương lai.
2. Quyền sử dụng đất trong hành lang an toàn theo Luật Đường bộ 2024
Một trong những điểm người dân quan tâm nhất là liệu đất chưa bị thu hồi thì có được sử dụng tiếp hay không. Tại khoản 3 Điều 16 Luật Đường bộ 2024 đã nêu rõ:
“Đất hành lang an toàn đường bộ chưa được Nhà nước thu hồi thì người sử dụng đất được tiếp tục sử dụng theo quy định của Luật Đất đai 2024 và đáp ứng các quy định tại khoản 2 Điều này”.
Như vậy, về mặt pháp lý, bạn vẫn là chủ sở hữu và có quyền canh tác, sử dụng mảnh đất đó. Tuy nhiên, việc sử dụng phải tuân thủ các điều kiện nghiêm ngặt tại khoản 2 Điều 16 Luật Đường bộ 2024 bao gồm:
- Bảo đảm an toàn: Không gây hư hại cho công trình đường bộ và các công trình phụ trợ khác.
- Tầm nhìn xe chạy: Tuyệt đối không được xây dựng vật cản che lấp biển báo hoặc làm ảnh hưởng đến khả năng quan sát của người lái xe.
- Cảnh quan và môi trường: Phải giữ gìn vệ sinh và cảnh quan chung theo quy định pháp luật.
3. Có được xây dựng nhà ở trên đất hành lang giao thông không?
Đây là câu hỏi mà hầu hết người dân đều thắc mắc. Câu trả lời ngắn gọn là: KHÔNG ĐƯỢC PHÉP XÂY DỰNG NHÀ Ở. Pháp luật chỉ cho phép xây dựng một số loại công trình hạ tầng đặc thù mang tính phục vụ cộng đồng hoặc an ninh quốc gia.
Cụ thể, theo khoản 1 Điều 19 Luật Đường bộ 2024, trong phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ, chỉ các trường hợp sau mới được xem xét xây dựng:
a) Công trình phục vụ quốc phòng, an ninh; b) Công trình thông tin, viễn thông, đường dây tải điện, trạm thu phát sóng di động...; c) Công trình cấp năng lượng, cấp nước, thoát nước (trừ nhà máy sản xuất); d) Công trình thủy lợi, đê điều, phòng chống thiên tai; đ) Băng tải phục vụ sản xuất, hạ tầng kỹ thuật đô thị đặc biệt; e) Tuyến đường khác giao cắt hoặc đi song song.
Do đó, nếu bạn có ý định xây dựng nhà kiên cố, biệt thự hay nhà xưởng sản xuất trên phần diện tích này, cơ quan chức năng sẽ không cấp phép xây dựng. Nếu cố tình vi phạm, công trình sẽ bị cưỡng chế tháo dỡ và không được bồi thường khi Nhà nước thực hiện thu hồi đất để mở rộng đường.
4. Lời khuyên cho người dân có đất trong hành lang lộ giới
Nếu mảnh đất của bạn dính một phần hành lang giao thông, hãy lưu ý các điểm sau:
- Kiểm tra quy hoạch: Trước khi mua bán hoặc xây dựng, hãy lên UBND xã/huyện để kiểm tra chính xác mốc lộ giới.
- Tận dụng diện tích: Bạn có thể dùng phần đất này làm sân vườn, bãi đỗ xe tạm thời hoặc trồng cây thấp tầng (không che khuất tầm nhìn) để tối ưu hóa không gian.
- Theo dõi bồi thường: Trong trường hợp Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án, hãy đảm bảo quyền lợi về bồi thường, hỗ trợ tái định cư theo đúng quy định của Luật Đất đai 2024.
Việc nắm rõ luật không chỉ giúp bạn tránh được những rủi ro về tài chính mà còn góp phần xây dựng văn hóa giao thông an toàn, bền vững.
Trên đây là nội dung tư vấn chuyên sâu về vấn đề xây dựng trên đất hành lang an toàn giao thông. Nếu quý khách còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ với đội ngũ luật sư của chúng tôi để được hỗ trợ nhanh chóng nhất!