Nghị trường "nóng" với những quy định mới trong hoạt động xuất bản
Dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Trương Quang Được, buổi sáng ngày 30/10/2004, các đại biểu Quốc hội đã tiếp tục phiên thảo luận về dự án Luật Xuất bản 2004. Trọng tâm của phiên họp xoay quanh việc làm rõ các vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau, đặc biệt là cơ chế liên kết trong lĩnh vực xuất bản và mục đích cốt lõi của hoạt động này.
Đề cập đến vấn đề liên kết xuất bản, đại biểu Nguyễn Đình Xuân (Tây Ninh) cùng nhiều đại biểu khác bày tỏ sự đồng tình với tinh thần đổi mới của Ban soạn thảo. Tuy nhiên, các đại biểu cũng chỉ ra những bất cập trong thực tiễn, yêu cầu cần có những quy định chặt chẽ hơn để vừa khuyến khích xã hội hóa, vừa đảm bảo sự quản lý thống nhất của Nhà nước. Việc liên kết không chỉ đơn thuần là kinh tế mà còn phải đảm bảo định hướng tư tưởng, văn hóa.
Về mục đích của hoạt động xuất bản, đại biểu Bùi Văn Phong (Hòa Bình) nhấn mạnh rằng xuất bản là lĩnh vực đặc thù thuộc phạm vi văn hóa, tư tưởng. Hoạt động này phải phục vụ nhu cầu tinh thần của nhân dân, nâng cao dân trí và xây dựng đạo đức lối sống. Đại biểu Phong cũng lưu ý Ban soạn thảo cần phân định rõ mức độ xâm hại lợi ích trong các sai phạm xuất bản: không phải sai phạm nào cũng là xâm hại lợi ích quốc gia, có những trường hợp chỉ ảnh hưởng đến tổ chức hoặc cá nhân cụ thể, do đó cần có sự điều chỉnh mức độ xử lý cho phù hợp.
Luật Cạnh tranh: "Luật chơi" công bằng cho nền kinh tế hội nhập
Phiên làm việc buổi chiều cùng ngày chuyển sang nội dung thảo luận về dự thảo Luật Cạnh tranh 2004. Đây là dự án luật nhận được sự quan tâm đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế - Ngân sách Nguyễn Đức Kiên đã trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu từ kỳ họp trước.
Thẩm quyền và tính độc lập của cơ quan quản lý cạnh tranh
Một trong những điểm gây tranh cãi nhất là việc giao Bộ Thương mại thực hiện chức năng quản lý nhà nước về cạnh tranh. Nhiều ý kiến lo ngại về tính khách quan khi Bộ Thương mại cũng là cơ quan chủ quản của nhiều doanh nghiệp nhà nước. Giải trình về vấn đề này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết Chính phủ đang thực hiện lộ trình xóa bỏ hình thức bộ chủ quản và sắp xếp lại doanh nghiệp nhà nước. Trong giai đoạn đầu, việc giao Bộ Thương mại đảm nhiệm là phương án khả thi nhất trước khi hình thành một cơ quan quản lý độc lập trong tương lai.
Kiểm soát tập trung kinh tế và ngăn chặn cạnh tranh không lành mạnh
Dự thảo luật lần này đã tăng thêm 23 điều và bổ sung 25 điều mới, tập trung vào quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia tố tụng cạnh tranh. Các đại biểu như Nguyễn Ngọc Trân (An Giang) đề nghị cần bổ sung các quy định về sở hữu trí tuệ để tương thích với các công ước quốc tế mà Việt Nam tham gia. Đặc biệt, vấn đề bán hàng đa cấp bất chính cũng được đưa ra thảo luận gay gắt. Các đại biểu Trần Hữu Hậu (Tây Ninh), Võ Quốc Thắng (An Giang) yêu cầu phải có quy định cấm các hành vi trục lợi, bắt người tham gia đặt cọc tiền lớn trong kinh doanh đa cấp.
Bên cạnh đó, vấn đề bồi thường thiệt hại do lỗi của điều tra viên cũng được các đại biểu Phạm Quý Tỵ và Lê Doãn Hợp đề xuất bổ sung vào Điều 61, nhằm đảm bảo quyền lợi chính đáng cho các bên bị điều tra nếu có sai sót từ phía cơ quan công quyền.
Tầm vóc của những quyết sách lịch sử
Kết thúc ngày làm việc, những thảo luận tại hội trường đã cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tinh thần trách nhiệm cao của các đại biểu Quốc hội khóa XI. Việc thông qua Luật Xuất bản 2004 và Luật Cạnh tranh 2004 sau này đã thực sự tạo ra một hành lang pháp lý minh bạch, thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của cả lĩnh vực văn hóa và kinh tế Việt Nam trong giai đoạn đổi mới.