Khẳng định rõ trong Pháp lệnh Dân số: Mỗi gia đình chỉ có 1 hoặc 2 con
Chiều ngày 24/12/2008, dưới sự chủ trì của Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã dành thời gian thảo luận kỹ lưỡng về Dự án Pháp lệnh sửa đổi Điều 10 của Pháp lệnh dân số năm 2003. Đây là vấn đề cấp thiết nhằm chấn chỉnh tình trạng gia tăng dân số tự phát trong thời gian qua.
Theo báo cáo của Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Bá Thủy, việc quy định tại Điều 10 Pháp lệnh dân số năm 2003 về quyền quyết định số con của mỗi cặp vợ chồng đã bị hiểu sai lệch. Nhiều người dân cho rằng Nhà nước không còn hạn chế quy mô gia đình, dẫn đến việc nới lỏng các biện pháp kế hoạch hóa gia đình. Do đó, việc sửa đổi lần này nhằm làm rõ nghĩa vụ của công dân trong việc thực hiện cuộc vận động dân số, khẳng định thông điệp mỗi gia đình chỉ nên có 1 hoặc 2 con.
Điều 10. Quyền và nghĩa vụ của mỗi cặp vợ chồng, cá nhân trong việc thực hiện kế hoạch hoá gia đình: 1. Quyết định thời gian sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh phù hợp với lứa tuổi, tình trạng sức khỏe, điều kiện học tập, lao động, công tác, thu nhập và nuôi dạy con của cá nhân, cặp vợ chồng trên cơ sở chuẩn mực xã hội về quy mô gia đình ít con...
Chủ tịch Hội đồng Dân tộc K’Sor Phước cũng lưu ý cần có chính sách đặc thù cho các dân tộc ít người đang có nguy cơ suy giảm dân số, cho phép họ được sinh con thứ 3 để đảm bảo sự phát triển bền vững của cộng đồng.
Quy hoạch đô thị phải mang tầm nhìn dài hạn
Cũng trong phiên họp, UBTVQH đã cho ý kiến về Dự án Luật Quy hoạch Đô thị. Một trong những điểm đáng chú ý là trách nhiệm lập quy hoạch chung cho các đô thị loại đặc biệt như Hà Nội và TP.HCM. Dự thảo đề xuất giao Bộ Xây dựng tổ chức lập quy hoạch để đảm bảo tính thống nhất và tầm ảnh hưởng lan tỏa đến các khu vực lân cận.
Các đại biểu nhấn mạnh, quy hoạch đô thị không chỉ là việc phân chia không gian mà phải là công cụ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội lâu dài, tránh tình trạng quy hoạch treo hoặc chồng chéo giữa các ngành.
Tăng thẩm quyền xét xử cho Tòa án cấp huyện và điều chỉnh án phí
Về lĩnh vực tư pháp, UBTVQH thảo luận việc tăng thẩm quyền xét xử cho 120 Tòa án nhân dân cấp huyện. Điều này nhằm giảm tải áp lực cho Tòa án cấp tỉnh, khi hiện nay nhiều thẩm phán cấp huyện đang phải giải quyết khối lượng công việc quá lớn, trung bình trên 100 vụ/năm.
Tuy nhiên, đối với các đơn vị chỉ có 2 thẩm phán, UBTVQH nhất trí chưa tăng thẩm quyền để đảm bảo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự 2003. Cụ thể, theo Điều 186 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2003, nếu bản án bị hủy để xét xử lại mà tòa án không đủ thẩm phán thay thế thì sẽ không thể thực hiện được quy trình tố tụng.
Liên quan đến Dự án Pháp lệnh án phí, lệ phí tòa án, Tòa án nhân dân tối cao đề xuất tăng mức án phí so với quy định cũ tại Nghị định 70-CP năm 1997. Việc điều chỉnh này được cho là phù hợp với tình hình biến động kinh tế và chi phí thực tế cho các hoạt động tố tụng hiện nay.