Từ ngày 01/7/2025, hệ thống quản lý nhà nước trong lĩnh vực lao động và tiền lương tại Việt Nam sẽ bước vào một giai đoạn mới với sự ra đời của Nghị định 128/2025/NĐ-CP và Nghị định 129/2025/NĐ-CP. Những quy định này không chỉ đơn thuần là sự thay đổi về mặt hành chính mà còn tác động trực tiếp đến quy trình vận hành của hàng triệu doanh nghiệp trên cả nước.
Phân cấp mạnh mẽ trong quản lý tiền lương và ngày nghỉ
Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc xác định rõ thẩm quyền của các cơ quan Trung ương. Theo quy định mới, Thủ tướng Chính phủ sẽ giữ vai trò quyết định trong việc quy định chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Hội đồng tiền lương quốc gia, căn cứ theo khoản 3 Điều 92 Bộ luật Lao động 2019.
Đặc biệt, việc thông báo cụ thể ngày nghỉ lễ, tết hằng năm – một thông tin luôn được cộng đồng doanh nghiệp và người lao động mong chờ – sẽ do Bộ trưởng Bộ Nội vụ thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 112 Bộ luật Lao động 2019.
Vai trò mới của UBND cấp xã trong an toàn vệ sinh lao động
Tinh thần phân cấp được thể hiện rõ nét nhất khi trao thêm quyền hạn cho Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã. Giờ đây, cơ quan này sẽ là đầu mối trực tiếp tiếp nhận thông báo về nguy cơ mất an toàn lao động hoặc các sự cố nghiêm trọng trên địa bàn.
Theo Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, UBND cấp xã có trách nhiệm ứng phó ngay khi xảy ra sự cố kỹ thuật gây mất an toàn nghiêm trọng liên quan đến nhiều cơ sở sản xuất tại địa phương, đảm bảo tính kịp thời và giảm thiểu thiệt hại.
Quản lý lao động nước ngoài và đưa người Việt đi làm việc ở nước ngoài
Đối với lĩnh vực lao động nước ngoài, Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ có thẩm quyền xác định chuyên gia và chấp thuận nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài. Các thủ tục như cấp, cấp lại, gia hạn và thu hồi giấy phép lao động cũng được thực hiện tập trung tại cấp tỉnh nơi người lao động dự kiến làm việc, tuân thủ Nghị định 152/2020/NĐ-CP.
Song song đó, việc quản lý người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài cũng được phân cấp cho UBND cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính. Các doanh nghiệp cần lưu ý thực hiện báo cáo định kỳ và đột xuất theo quy định của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng 2020.
Đăng ký nội quy lao động và xử lý đình công
Một thay đổi quan trọng khác dành cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa là việc đăng ký nội quy lao động có thể được thực hiện tại cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp xã nếu được ủy quyền. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại cho doanh nghiệp.
"Trong trường hợp xảy ra cuộc đình công không đúng trình tự, thủ tục, Chủ tịch UBND cấp xã nơi đặt trụ sở chính của doanh nghiệp sẽ chủ trì phối hợp với các bên liên quan để xử lý trong vòng 12 giờ kể từ khi nhận được thông báo."
Quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cả người lao động và người sử dụng lao động, duy trì trật tự an ninh tại địa phương theo đúng tinh thần của Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP.
Việc nắm vững các quy định về phân cấp quản lý từ ngày 01/7/2025 là yêu cầu cấp thiết đối với mọi doanh nghiệp để đảm bảo tính tuân thủ và chủ động trong các giao dịch hành chính với cơ quan nhà nước.