Trong bối cảnh thị trường viễn thông Việt Nam đang bước vào giai đoạn bùng nổ đầu năm 2012, vấn nạn tin nhắn rác, tin nhắn lừa đảo với các nội dung bói toán, cờ bạc, lô đề đang trở thành nỗi ám ảnh của người dùng di động. Đặc biệt, vào thời điểm cận Tết Nguyên đán Nhâm Thìn, các hành vi này có dấu hiệu bùng phát mạnh mẽ, gây thiệt hại kinh tế và ảnh hưởng đến an ninh trật tự xã hội.
Mệnh lệnh từ Bộ Thông tin và Truyền thông
Để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và làm sạch môi trường viễn thông, ngày 30/12/2011, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông đã ký ban hành Chỉ thị 04/CT-BTTTT. Đây được xem là một động thái quyết liệt nhằm ngăn chặn các nguồn phát tán tin nhắn không lành mạnh trong dịp lễ, tết năm 2012.
Theo đó, Bộ trưởng yêu cầu các doanh nghiệp viễn thông di động như Viettel, MobiFone, VinaPhone... phải thực hiện nhắn tin cảnh báo đến tất cả các thuê bao thuộc mạng của mình. Mục tiêu là nâng cao nhận thức cho người sử dụng về cách phòng chống tin nhắn rác và các chiêu trò lừa đảo qua SMS. Thời hạn cuối cùng để các nhà mạng hoàn thành đợt nhắn tin cảnh báo đầu tiên là trước ngày 09/01/2012, và sau đó hoạt động này phải được duy trì thường xuyên.
"DN cảnh báo tin nhắn rác: Để tránh bị LỪA ĐẢO, MẤT TIỀN NGOÀI Ý MUỐN, khi sử dụng các dịch vụ qua tin nhắn SMS, đề nghị quý khách tìm hiểu kỹ về GIÁ CƯỚC và DỊCH VỤ"
Trách nhiệm của các doanh nghiệp cung cấp nội dung (CP)
Không chỉ các nhà mạng, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ nội dung qua tin nhắn (CP) cũng nằm trong tầm ngắm của đợt siết chặt này. Theo quy định tại Nghị định 90/2008/NĐ-CP, các đơn vị này phải quản lý chặt chẽ đầu số dịch vụ của mình.
Cụ thể, các doanh nghiệp CP phải:
- Công khai minh bạch: Niêm yết đầy đủ, rõ ràng giá cước dịch vụ, điều kiện cấu hình máy điện thoại trên các phương tiện quảng cáo như đài phát thanh, truyền hình, báo in và tờ rơi.
- Hoàn trả tiền cho khách hàng: Chủ động phối hợp với nhà mạng để hoàn tiền trong các trường hợp tin nhắn lỗi kỹ thuật, sai cú pháp hoặc khách hàng đã từ chối nhưng vẫn bị trừ tiền.
- Cảnh báo giá cước: Đối với các phần mềm cài đặt trên điện thoại có tính phí, phải có thông tin cảnh báo và yêu cầu người dùng xác nhận đồng ý trước khi thực hiện giao dịch.
Tăng cường rà soát và xử lý vi phạm
Bộ Thông tin và Truyền thông giao nhiệm vụ cho Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp máy tính Việt Nam (VNCERT) làm đầu mối rà soát, phát hiện các dấu hiệu phát tán tin nhắn rác. VNCERT sẽ phối hợp với cơ quan công an và thanh tra chuyên ngành để điều tra, xử lý nghiêm các nguồn phát tán tin nhắn lừa đảo.
Thanh tra Bộ được yêu cầu tiến hành thanh tra ngay sau Tết Nguyên đán Nhâm Thìn để xử lý các tổ chức, cá nhân lợi dụng dịp lễ hội để trục lợi. Những trường hợp vi phạm nghiêm trọng có dấu hiệu hình sự sẽ bị chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định của pháp luật.
Lời khuyên cho người sử dụng di động
Trong giai đoạn này, người dân cần hết sức cảnh giác với các tin nhắn mời chào trúng thưởng hoặc yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân. Tuyệt đối không nhắn tin phản hồi các đầu số lạ nếu chưa nắm rõ mức cước phí. Việc chủ động tự bảo vệ mình là cách tốt nhất để tránh rơi vào bẫy của các đối tượng lừa đảo công nghệ cao.