Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu năm 2012 đối mặt với nhiều biến động phức tạp, đặc biệt là sự leo thang không ngừng của giá năng lượng, Chính phủ Việt Nam đã triển khai nhiều giải pháp quyết liệt để bình ổn thị trường trong nước. Một trong những bước đi quan trọng nhất là việc điều chỉnh chính sách thuế quan đối với mặt hàng xăng dầu - huyết mạch của nền kinh tế.
Vào ngày 08/03/2012, Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư 39/2012/TT-BTC, hướng dẫn thực hiện mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng thuộc nhóm 2710. Quyết định này không chỉ mang tính chất kỹ thuật mà còn là một thông điệp mạnh mẽ về sự đồng hành của Nhà nước cùng doanh nghiệp và người dân.
Xóa bỏ thuế nhập khẩu cho dầu diesel và dầu hỏa
Điểm nhấn đáng chú ý nhất của Thông tư 39/2012/TT-BTC chính là việc đưa mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với dầu diesel và dầu hỏa về mức 0%. Trước đó, các mặt hàng này đang chịu mức thuế 3% theo quy định tại Thông tư 25/2012/TT-BTC.
Việc giảm thuế này có hiệu lực ngay lập tức từ ngày ký, cho thấy sự khẩn trương của cơ quan quản lý trong việc ứng phó với các cú sốc từ thị trường quốc tế. Dầu diesel và dầu hỏa là những nhiên liệu thiết yếu cho sản xuất công nghiệp, vận tải và đời sống sinh hoạt của người dân vùng sâu vùng xa, do đó, việc giảm thuế sẽ trực tiếp kéo giảm chi phí sản xuất và vận chuyển hàng hóa.
"Kể từ ngày 08/03/2012, thuế suất nhập khẩu dầu diesel và dầu hỏa được giảm xuống còn 0% thay vì mức 3% so với quy định trước đây. Đây là nỗ lực nhằm giảm áp lực cho doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối trong bối cảnh giá xăng dầu trên thị trường thế giới liên tục tăng."
Giải bài toán thua lỗ cho các doanh nghiệp đầu mối
Theo phân tích từ các chuyên gia kinh tế thời điểm đó, giá xăng dầu thế giới đã có những đợt biến động mạnh, tăng từ 0,89% đến 5,18% chỉ trong thời gian ngắn. Điều này khiến các doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu trong nước rơi vào tình trạng "càng bán càng lỗ" do giá bán lẻ trong nước được kiểm soát chặt chẽ để kiềm chế lạm phát.
Căn cứ vào Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2005 và cơ chế điều hành giá tại Nghị định 84/2009/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu, Bộ Tài chính đã sử dụng công cụ thuế quan như một "van điều tiết" hữu hiệu. Việc giảm thuế về 0% giúp doanh nghiệp có thêm dư địa tài chính, giảm bớt gánh nặng thua lỗ mà không cần phải điều chỉnh tăng giá bán lẻ quá cao, gây sốc cho nền kinh tế.
Duy trì ổn định cho các mặt hàng xăng động cơ và nhiên liệu bay
Ngoài việc ưu tiên cho dầu diesel và dầu hỏa, Thông tư 39/2012/TT-BTC cũng tái khẳng định mức thuế suất 0% vẫn được giữ nguyên đối với nhiên liệu động cơ máy bay và các loại xăng động cơ nhập khẩu (như RON 97 và cao hơn). Điều này đảm bảo tính liên tục của chính sách đã được thiết lập từ giữa tháng 02/2012.
Các mặt hàng xăng máy bay, xăng không pha chì và các chế phẩm xăng dầu cao cấp khác tiếp tục được hưởng lợi từ chính sách này, giúp ngành hàng không và các ngành công nghiệp kỹ thuật cao duy trì được lợi thế cạnh tranh về chi phí nhiên liệu.
Hiệu lực thi hành và tầm nhìn chính sách
Thông tư 39/2012/TT-BTC có hiệu lực thi hành kể từ ngày 08/03/2012 và thay thế hoàn toàn Thông tư 25/2012/TT-BTC. Đây là minh chứng cho sự linh hoạt trong điều hành chính sách tài khóa của Việt Nam, luôn bám sát diễn biến thị trường để đưa ra những quyết sách có lợi nhất cho sự ổn định kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội.
Việc đưa thuế nhập khẩu xăng dầu về mức thấp kỷ lục trong giai đoạn này đã đóng góp không nhỏ vào việc kiềm chế lạm phát, tạo tiền đề cho sự phục hồi và tăng trưởng bền vững của các doanh nghiệp trong những năm tiếp theo.