Việc sắp xếp lại bộ máy hành chính, đặc biệt là triển khai mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, đang đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai của đội ngũ người hoạt động không chuyên trách. Để đảm bảo quyền lợi và sự ổn định trong giai đoạn chuyển tiếp, các cơ quan chức năng đã ban hành những hướng dẫn cụ thể về lộ trình và chế độ chính sách cho lực lượng này.
Lộ trình kéo dài thời gian sử dụng đến năm 2026
Theo quy định tại Kết luận 163-KL/TW năm 2025 của Bộ Chính trị, việc sử dụng người hoạt động không chuyên trách cấp xã sẽ được kéo dài tạm thời. Mục tiêu của việc này là để phù hợp với lộ trình sắp xếp lại thôn, tổ dân phố trên phạm vi cả nước.
Cụ thể, căn cứ vào nội dung hướng dẫn tại Công văn 12/CV-BCĐ năm 2025, các địa phương được phép:
- Tạm thời kéo dài việc sử dụng đội ngũ này cho đến trước ngày 31/5/2026.
- Trong trường hợp cần thiết, UBND cấp xã có quyền chủ động bố trí những người này vào các chức danh không chuyên trách tại thôn hoặc tổ dân phố để đảm bảo hoạt động tại cơ sở.
Các phương án giải quyết chế độ và chính sách tinh giản
Một trong những vấn đề được quan tâm nhất là việc giải quyết quyền lợi cho những người không tiếp tục làm việc sau khi sắp xếp bộ máy. Chính phủ đã ban hành Nghị định 154/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về tinh giản biên chế, áp dụng cho nhiều đối tượng khác nhau.
1. Trường hợp địa phương không còn nhu cầu sử dụng
Nếu sau khi thực hiện mô hình mới, cấp ủy và chính quyền địa phương cấp xã xác định không có nhu cầu tiếp tục sử dụng người hoạt động không chuyên trách, cơ quan có thẩm quyền phải thực hiện giải quyết chế độ, chính sách tinh giản biên chế theo đúng quy định tại Nghị định 154/2025/NĐ-CP.
2. Trường hợp cá nhân có nguyện vọng nghỉ việc ngay
Đối với những cá nhân muốn nghỉ việc ngay từ thời điểm bắt đầu thực hiện mô hình chính quyền mới, họ vẫn sẽ được hưởng đầy đủ các chính sách hỗ trợ tinh giản biên chế. Điều này giúp người lao động chủ động hơn trong việc định hướng công việc cá nhân mà không bị mất đi các quyền lợi chính đáng.
Cơ hội tiếp tục cống hiến tại các vị trí hỗ trợ
Đối với những người có nguyện vọng tiếp tục làm việc và địa phương có nhu cầu, pháp luật mở ra hướng bố trí linh hoạt. Họ có thể được sắp xếp tạm thời vào các vị trí hỗ trợ hoạt động của hệ thống chính trị cấp xã mới, bao gồm các khối Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội.
Trong thời gian làm việc tạm thời này, người lao động vẫn được hưởng đầy đủ các mức phụ cấp và chính sách theo quy định hiện hành của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh. Đặc biệt, nếu trong quá trình làm việc tạm thời mà người lao động quyết định nghỉ việc, họ vẫn được bảo lưu quyền hưởng chế độ tinh giản theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP.
Những hướng dẫn mới này không chỉ giúp tinh gọn bộ máy mà còn thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với đội ngũ cán bộ ở cơ sở, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình cải cách hành chính.