Ngày 13/06/2012, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã chính thức ký ban hành Quyết định 711/QĐ-TTg phê duyệt “Chiến lược phát triển giáo dục 2011 - 2020”. Đây được xem là văn bản pháp lý quan trọng, định hình lộ trình đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam trong thập kỷ tới.
Tầm nhìn chiến lược cho một thập kỷ tri thức
Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 được xây dựng dựa trên căn cứ của Luật Tổ chức Chính phủ 2001 và Luật Giáo dục 2005 (đã được sửa đổi bởi Luật giáo dục sửa đổi năm 2009). Mục tiêu tổng quát là đến năm 2020, nền giáo dục nước ta được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế.
“Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam.”
Chiến lược nhấn mạnh việc phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao, coi đây là một đột phá chiến lược để đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020.
Những con số ấn tượng về an sinh giáo dục
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Chiến lược là các mục tiêu cụ thể nhằm đảm bảo công bằng xã hội trong tiếp cận giáo dục. Chính phủ đặt kỳ vọng lớn vào việc cải thiện điều kiện học tập cho các đối tượng yếu thế:
- Trẻ em khuyết tật: Phấn đấu đến năm 2020, có 70% trẻ em khuyết tật được đi học. Đây là mục tiêu mang tính nhân văn sâu sắc, đòi hỏi sự đầu tư mạnh mẽ về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên chuyên biệt.
- Giáo dục mầm non: Hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi vào năm 2015. Đến năm 2020, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng trong các cơ sở mầm non phải giảm xuống dưới 10%.
- Xóa mù chữ: Tỷ lệ người biết chữ trong độ tuổi từ 15 trở lên đạt 98%, hướng tới một xã hội học tập bền vững.
- Giáo dục phổ thông: Tỷ lệ đi học đúng tuổi ở tiểu học đạt 99%, trung học cơ sở đạt 95%.
8 nhóm giải pháp đột phá để thay đổi diện mạo giáo dục
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Quyết định 711/QĐ-TTg đã đề ra 8 nhóm giải pháp đồng bộ:
- Đổi mới quản lý giáo dục: Đây là giải pháp đột phá, tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và đẩy mạnh phân cấp quản lý.
- Phát triển đội ngũ nhà giáo: Giải pháp then chốt nhằm chuẩn hóa đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý, đảm bảo đủ về số lượng và mạnh về chất lượng.
- Đổi mới nội dung và phương pháp: Thực hiện đổi mới chương trình và sách giáo khoa sau năm 2015 theo định hướng phát triển năng lực.
- Nguồn lực đầu tư: Đảm bảo ngân sách nhà nước cho giáo dục đạt tối thiểu 20% tổng chi ngân sách.
- Gắn đào tạo với nhu cầu xã hội: Tăng cường liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp.
- Hỗ trợ vùng khó khăn: Ưu tiên phát triển giáo dục cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và đối tượng chính sách.
- Phát triển khoa học giáo dục: Đẩy mạnh nghiên cứu để cung cấp luận cứ cho việc hoạch định chính sách.
- Mở rộng hợp tác quốc tế: Chủ động hội nhập và thu hút các nguồn lực giáo dục tiên tiến từ nước ngoài.
Trách nhiệm và lộ trình thực hiện
Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan và địa phương để xây dựng các chính sách cụ thể đối với nhà giáo, hỗ trợ người học diện chính sách và khuyến khích xã hội hóa giáo dục. Các Bộ như Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Tài nguyên và Môi trường cũng có trách nhiệm đảm bảo nguồn lực về vốn và quỹ đất cho các cơ sở giáo dục.
Với lộ trình chia làm hai giai đoạn (2011-2015 và 2016-2020), Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 kỳ vọng sẽ tạo ra một bước chuyển mình mạnh mẽ, đưa giáo dục Việt Nam tiệm cận với trình độ của các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới.
Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 13/06/2012.