Trong bối cảnh thị trường hàng hóa ngày càng đa dạng, việc quản lý mã số mã vạch trở thành yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và uy tín doanh nghiệp. Mới đây, ngày 19/07/2013, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 80/2013/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Đáng chú ý, các hành vi sai phạm về mã số mã vạch sẽ bị siết chặt với mức phạt tiền lên đến 20 triệu đồng.
Siết chặt quản lý mã số mã vạch: Không còn chỗ cho sự lơ là
Theo quy định mới tại Điều 27 Nghị định 80/2013/NĐ-CP, các doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến tính pháp lý của mã số mã vạch đang sử dụng. Việc sử dụng mã vạch không chỉ đơn thuần là in ấn lên bao bì mà phải tuân thủ nghiêm ngặt các thủ tục đăng ký và thông báo với cơ quan có thẩm quyền.
Cụ thể, mức phạt từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng sẽ được áp dụng đối với các hành vi mang tính chất hành chính nhưng lại rất dễ mắc phải như: không thông báo thay đổi tên gọi, địa chỉ trên giấy phép; không xuất trình được văn bản chứng minh quyền sử dụng hoặc không gửi danh mục mã số GTIN, GLN cho cơ quan quản lý.
Trích dẫn khoản 1 Điều 27: "Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: a) Không thông báo bằng văn bản cho cơ quan có thẩm quyền khi có sự thay đổi về tên gọi, địa chỉ giao dịch trên giấy phép kinh doanh hoặc giấy chứng nhận quyền sử dụng mã số mã vạch bị mất hoặc hỏng; b) Không xuất trình được văn bản hợp pháp chứng minh về quyền sử dụng mã số mã vạch khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu..."
Mức phạt cao nhất dành cho hành vi "mượn" mã nước ngoài
Một trong những điểm nóng mà các doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam thường xuyên gặp phải là việc sử dụng mã số mã vạch nước ngoài. Nghị định 80/2013/NĐ-CP quy định mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng mã số mã vạch nước ngoài để in trên sản phẩm sản xuất tại Việt Nam mà chưa được cơ quan nước ngoài có thẩm quyền hoặc tổ chức sở hữu mã số đó cho phép bằng văn bản.
Bên cạnh đó, hành vi sử dụng mã số mã vạch có đầu mã Quốc gia Việt Nam (893) khi chưa được cấp giấy chứng nhận, hoặc sử dụng trái phép mã số của doanh nghiệp khác cũng sẽ bị phạt từ 6.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Đây là biện pháp mạnh tay nhằm chấm dứt tình trạng gian lận thương mại, bảo vệ các doanh nghiệp làm ăn chân chính.
Hệ lụy không chỉ dừng lại ở việc nộp phạt
Ngoài hình thức phạt tiền, doanh nghiệp vi phạm còn phải đối mặt với biện pháp khắc phục hậu quả cực kỳ nghiêm khắc: Buộc thu hồi hàng hóa gắn mã số mã vạch vi phạm. Điều này không chỉ gây thiệt hại trực tiếp về tài chính mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu trên thị trường.
Nghị định này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15/09/2013, thay thế cho Nghị định 54/2009/NĐ-CP. Các doanh nghiệp cần nhanh chóng rà soát lại hệ thống mã số mã vạch của mình để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có trong thời gian tới.