Dây chuyền lắp ráp ô tô hiện đại tại một nhà máy ở Việt Nam (ảnh minh họa)
Ngày 16/07/2014, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định 1168/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035. Văn bản này căn cứ trên Luật Tổ chức Chính phủ 2001, đặt ra những mục tiêu đầy tham vọng nhằm biến ngành ô tô thành động lực quan trọng thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Mục tiêu đột phá về tỷ lệ nội địa hóa và sản lượng đến năm 2020
Theo nội dung tại khoản 3 Điều 1 Quyết định 1168/QĐ-TTg, Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2020, tổng sản lượng xe sản xuất trong nước đạt khoảng 227.500 chiếc. Đáng chú ý, tỷ lệ xe sản xuất lắp ráp trong nước dự kiến sẽ chiếm khoảng 67% nhu cầu thị trường nội địa.
Cụ thể, các chỉ tiêu cho từng dòng xe được xác định rõ ràng:
- Xe đến 09 chỗ: Phấn đấu đạt tỷ lệ nội địa hóa 60%.
- Xe từ 10 chỗ trở lên: Đạt tỷ lệ ấn tượng 90%.
- Xe tải: Đạt tỷ lệ 78%.
- Xe chuyên dụng: Đạt tỷ lệ 15%.
Bên cạnh đó, tổng lượng xe xuất khẩu dự kiến đạt khoảng 20.000 chiếc vào năm 2020, trong đó xe tải chiếm tỷ trọng lớn nhất với 10.000 chiếc.
Ưu tiên phát triển các dòng xe chiến lược và thân thiện môi trường
Chiến lược mới nhấn mạnh việc tập trung vào các nhóm sản phẩm ưu tiên để tạo lợi thế cạnh tranh. Đối với xe tải và xe khách, Chính phủ chú trọng phát triển dòng xe tải nhỏ đa dụng phục vụ sản xuất nông nghiệp và xe khách tầm trung, tầm ngắn chạy liên tỉnh, nội đô phù hợp với hạ tầng giao thông Việt Nam.
Đối với xe chở người đến 9 chỗ, định hướng là tập trung vào dòng xe cá nhân kích thước nhỏ, tiêu thụ ít năng lượng, phù hợp với thu nhập của người dân và điều kiện hạ tầng đô thị. Đặc biệt, Chính phủ khuyến khích sản xuất các dòng xe thân thiện với môi trường như xe hybrid, xe chạy điện, xe sử dụng nhiên liệu sinh học đáp ứng tiêu chuẩn khí thải theo lộ trình.
Giải pháp về thuế, phí và hỗ trợ công nghiệp phụ trợ
Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Thủ tướng yêu cầu các Bộ, ngành liên quan như Bộ Công Thương, Bộ Tài chính rà soát và cải cách các chính sách thuế, phí. Cụ thể là thuế nhập khẩu xe nguyên chiếc, linh kiện và thuế tiêu thụ đặc biệt phải đảm bảo tính ổn định lâu dài (tối thiểu 10 năm) để tạo niềm tin cho nhà đầu tư.
Ngoài ra, việc hình thành các cụm liên kết công nghiệp ô tô tập trung và đẩy mạnh hợp tác với các tập đoàn ô tô lớn trên thế giới là giải pháp then chốt để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Công nghiệp hỗ trợ được kỳ vọng sẽ đáp ứng khoảng 35% nhu cầu linh kiện vào năm 2020.
Chiến lược này cũng được cụ thể hóa thông qua Quyết định 1211/QĐ-TTg về quy hoạch phát triển ngành công nghiệp ô tô, tạo nên một khung pháp lý đồng bộ cho sự phát triển của ngành trong thập kỷ tới.
"Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký và thay thế Quyết định số 175/2002/QĐ-TTg ngày 03 tháng 12 năm 2002 của Thủ tướng Chính phủ."