Chiều ngày 09/09/2014, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức tổ chức họp báo công bố phương án tổ chức Kỳ thi Trung học phổ thông (THPT) quốc gia từ năm 2015. Đây được xem là cuộc cải cách thi cử lớn nhất trong nhiều thập kỷ qua, đánh dấu việc chấm dứt sự tồn tại song song của hai kỳ thi lớn là Tốt nghiệp THPT và Tuyển sinh Đại học, Cao đẳng.
Bước ngoặt từ lộ trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục
Việc hợp nhất hai kỳ thi không phải là quyết định nhất thời mà là kết quả của một quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW năm 2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Theo tinh thần của Nghị quyết, việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục phải đảm bảo trung thực, khách quan, giảm áp lực và tốn kém cho người học, gia đình và xã hội.
Căn cứ vào Luật Giáo dục 2005 và Luật giáo dục đại học 2012, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xây dựng phương án thi mới nhằm khắc phục những hạn chế của kỳ thi "3 chung" trước đây, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho thí sinh trong việc xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng.
Chi tiết phương án thi THPT Quốc gia 2015
Theo phương án vừa được công bố, kỳ thi THPT quốc gia sẽ được tổ chức vào khoảng giữa tháng 6 hàng năm. Thí sinh sẽ phải thi ít nhất 4 môn (gọi là các môn thi tối thiểu) để được xét công nhận tốt nghiệp THPT, bao gồm:
- 3 môn bắt buộc: Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ.
- 1 môn tự chọn: Trong số các môn Vật lí, Hóa học, Sinh học, Lịch sử và Địa lí.
Bên cạnh các môn thi tối thiểu, thí sinh có quyền đăng ký thi thêm các môn khác trong số các môn tự chọn để có thêm cơ hội xét tuyển vào các ngành học khác nhau tại các trường đại học, cao đẳng. Kết quả của kỳ thi này sẽ được sử dụng đồng thời cho hai mục đích: xét công nhận tốt nghiệp THPT và làm căn cứ để các trường đại học, cao đẳng tự chủ trong công tác tuyển sinh.
Những thay đổi quan trọng về cách thức tổ chức
Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc tổ chức các cụm thi. Sẽ có hai loại cụm thi chính:
- Cụm thi liên tỉnh: Do các trường đại học chủ trì, dành cho thí sinh dự thi với cả hai mục đích là xét tốt nghiệp và xét tuyển đại học, cao đẳng.
- Cụm thi tại địa phương: Do các Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, dành cho thí sinh chỉ có nguyện vọng xét công nhận tốt nghiệp THPT.
Việc phân chia này nhằm đảm bảo tính nghiêm túc, khách quan của kỳ thi ở mức cao nhất, đặc biệt là đối với những thí sinh có nguyện vọng bước chân vào giảng đường đại học. Đề thi sẽ tiếp tục được xây dựng theo hướng đánh giá năng lực, tăng cường các câu hỏi mở, câu hỏi vận dụng kiến thức vào thực tiễn, giảm thiểu việc học vẹt, ghi nhớ máy móc.
Kỳ vọng về một kỳ thi công bằng và hiệu quả
Việc gộp hai kỳ thi được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để tình trạng "luyện thi đại học" tràn lan, giảm bớt những đợt "di cư" khổng lồ của thí sinh và người nhà từ nông thôn về các thành phố lớn trong các đợt thi đại học trước đây. Điều này không chỉ tiết kiệm hàng ngàn tỷ đồng cho xã hội mà còn giảm bớt áp lực tâm lý nặng nề cho các em học sinh lớp 12.
Tuy nhiên, đây cũng là thách thức lớn đối với công tác tổ chức của ngành giáo dục. Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định sẽ sớm ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết, bao gồm quy chế thi và quy chế tuyển sinh mới để các nhà trường và học sinh có lộ trình chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi lịch sử vào mùa hè năm 2015.
Đối với các em học sinh đang học lớp 12, lời khuyên tốt nhất lúc này là giữ vững tâm lý, tập trung ôn tập toàn diện các kiến thức trong chương trình phổ thông, đặc biệt là rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề thay vì chỉ tập trung vào các mẹo làm bài thi như trước.