Ngày 11/11/2014, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chính thức ban hành Thông tư 31/2014/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 35/2013/TT-NHNN hướng dẫn thực hiện một số quy định về phòng, chống rửa tiền. Đây được xem là một bước tiến quan trọng trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm bớt phiền hà cho người dân khi thực hiện các giao dịch tài chính.
Bãi bỏ yêu cầu khai báo thông tin người thân: Cởi trói cho khách hàng
Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại khoản 1 Điều 1 Thông tư 31/2014/TT-NHNN là việc điều chỉnh các thông tin thu thập đối với khách hàng có rủi ro cao. Cụ thể, từ ngày 26/12/2014, khi đánh giá tăng cường đối với khách hàng là cá nhân, các tổ chức tài chính chỉ cần thu thập:
- Mức thu nhập trung bình hàng tháng trong vòng ít nhất 03 tháng gần nhất (thay vì 06 tháng như trước đây).
- Tên, địa chỉ, số điện thoại liên lạc của cơ quan, tổ chức hoặc chủ cơ sở nơi khách hàng làm việc hoặc có thu nhập chính.
Đặc biệt, quy định mới đã hoàn toàn bãi bỏ yêu cầu khách hàng phải cung cấp họ tên, địa chỉ, nghề nghiệp của vợ, chồng, con. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền riêng tư của cá nhân mà còn giúp quá trình thẩm định hồ sơ tại các ngân hàng trở nên nhanh chóng hơn.
"4. Cập nhật thông tin định kỳ ít nhất 1 (một) năm một lần hoặc khi đối tượng báo cáo biết thông tin về khách hàng đã có sự thay đổi"
Bên cạnh đó, trách nhiệm cập nhật thông tin khách hàng định kỳ cũng được nới lỏng từ 06 tháng/lần lên ít nhất 01 năm/lần, giảm bớt áp lực quản lý cho các tổ chức tín dụng.
Quy định mới về báo cáo giao dịch chuyển tiền điện tử
Tại khoản 3 Điều 1 Thông tư 31/2014/TT-NHNN, Ngân hàng Nhà nước cũng làm rõ các ngưỡng giá trị phải báo cáo đối với giao dịch chuyển tiền điện tử:
- Giao dịch trong nước: Có giá trị từ 500.000.000 (năm trăm triệu) đồng trở lên.
- Giao dịch quốc tế: Có giá trị từ 1.000 (một nghìn) đô la Mỹ trở lên hoặc ngoại tệ khác tương đương.
Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định các trường hợp ngoại lệ không phải báo cáo nhằm tạo điều kiện cho các giao dịch dân sự thông thường, bao gồm các giao dịch sử dụng thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng để thanh toán hàng hóa, dịch vụ hoặc các giao dịch thanh toán giữa các tổ chức tài chính với nhau.
Tăng cường trách nhiệm kiểm toán và đào tạo nội bộ
Không chỉ dừng lại ở việc đơn giản hóa thủ tục cho khách hàng, Thông tư 31/2014/TT-NHNN còn bổ sung các quy định về kiểm toán nội bộ và đào tạo nghiệp vụ phòng, chống rửa tiền. Hàng năm, các tổ chức tài chính phải tiến hành kiểm toán nội bộ và gửi báo cáo cho Cục Phòng, chống rửa tiền chậm nhất sau 60 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính.
Việc đào tạo nhân viên mới cũng được siết chặt, yêu cầu các nhân viên đảm trách nhiệm vụ liên quan đến giao dịch tiền, tài sản phải được bồi dưỡng nghiệp vụ trong vòng 06 tháng kể từ ngày tuyển dụng. Những thay đổi này cho thấy sự cân bằng giữa việc tạo thuận lợi cho người dân và việc nâng cao năng lực quản trị rủi ro của hệ thống ngân hàng Việt Nam trong giai đoạn mới.
Theo quy định tại Điều 2 Thông tư 31/2014/TT-NHNN, toàn bộ các quy định nêu trên sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 26/12/2014.