Trong một động thái quyết liệt nhằm ổn định thị trường ngoại hối và thực hiện mục tiêu chống "đô la hóa" nền kinh tế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành một quy định mới gây chấn động thị trường tiền gửi ngoại tệ vào cuối tháng 09/2015.
Bước đi quyết liệt nhằm chống "đô la hóa" nền kinh tế
Ngày 25/09/2015, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã ký ban hành Quyết định 1938/QĐ-NHNN về mức lãi suất tối đa đối với tiền gửi bằng đô la Mỹ. Đây là văn bản pháp lý quan trọng được ban hành dựa trên các quy định tại Thông tư 06/2014/TT-NHNN.
Việc điều chỉnh giảm lãi suất lần này được giới chuyên gia đánh giá là một phần trong lộ trình chuyển dần quan hệ huy động - cho vay ngoại tệ sang quan hệ mua - bán, nhằm nâng cao vị thế của đồng Việt Nam (VND) và hạn chế tình trạng găm giữ ngoại tệ trong dân cư cũng như doanh nghiệp.
Chi tiết mức lãi suất trần mới áp dụng từ 28/09/2015
Theo nội dung tại Điều 1 Quyết định 1938/QĐ-NHNN, mức lãi suất tối đa đối với tiền gửi bằng đô la Mỹ của tổ chức và cá nhân tại các tổ chức tín dụng được quy định cụ thể như sau:
"1. Mức lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi của tổ chức (trừ tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài) là 0%/năm. 2. Mức lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi của cá nhân là 0,25%/năm."
So với quy định cũ tại Quyết định 2172/QĐ-NHNN, mức lãi suất dành cho tổ chức đã giảm từ 0,25%/năm xuống còn 0%/năm. Đối với cá nhân, mức giảm thậm chí còn mạnh hơn khi lãi suất trần bị kéo từ 0,75%/năm xuống chỉ còn 0,25%/năm (giảm 0,5%/năm).
Quy định chuyển tiếp cho các khoản tiền gửi hiện hữu
Một vấn đề được nhiều người gửi tiền quan tâm là số phận của các khoản tiền gửi đã phát sinh trước ngày quy định mới có hiệu lực. Về vấn đề này, Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra hướng dẫn rõ ràng nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của khách hàng:
- Đối với các khoản tiền gửi phát sinh trước ngày 28/09/2015: Được tiếp tục thực hiện mức lãi suất cũ cho đến khi hết thời hạn đã thỏa thuận giữa tổ chức tín dụng và khách hàng.
- Sau khi hết thời hạn thỏa thuận: Nếu khách hàng không đến lĩnh tiền, tổ chức tín dụng sẽ áp dụng mức lãi suất mới theo quy định tại Quyết định 1938/QĐ-NHNN.
Tác động và lời khuyên cho nhà đầu tư
Việc đưa lãi suất USD của tổ chức về 0% và cá nhân về 0,25% là một thông điệp mạnh mẽ từ cơ quan quản lý rằng việc nắm giữ USD không còn mang lại lợi ích kinh tế từ lãi suất. Điều này khuyến khích các tổ chức và cá nhân chuyển đổi ngoại tệ sang VND để hưởng mức lãi suất cao hơn, từ đó hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng bằng đồng nội tệ.
Các chuyên gia tài chính khuyến cáo người dân nên cân nhắc kỹ các kênh đầu tư khác hoặc chuyển sang gửi tiết kiệm bằng VND để tối ưu hóa lợi nhuận trong bối cảnh tỷ giá được điều hành ổn định và lãi suất ngoại tệ ở mức gần như bằng không.
Quyết định này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 28/09/2015 và thay thế hoàn toàn cho các quy định trước đó về lãi suất tiền gửi USD.