Ngày 06/05/2016, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định 768/QĐ-TTg phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch xây dựng Vùng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050. Đây là một quyết sách mang tính chiến lược, không chỉ mở rộng không gian phát triển mà còn định hình lại diện mạo của khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc.
Bản đồ quy hoạch mở rộng Vùng Thủ đô Hà Nội mang tầm nhìn chiến lược (ảnh minh họa)
Mở rộng quy mô: Vùng Thủ đô gồm 10 tỉnh, thành phố
Theo quy hoạch mới, phạm vi Vùng Thủ đô Hà Nội được mở rộng đáng kể. Bên cạnh Thủ đô Hà Nội và 06 tỉnh đã có trong quy hoạch trước đó là Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Hải Dương, Hưng Yên, Hà Nam và Hòa Bình, Thủ tướng đã quyết định bổ sung thêm 03 tỉnh mới bao gồm: Phú Thọ, Thái Nguyên và Bắc Giang.
Như vậy, tổng diện tích toàn vùng sẽ lên tới khoảng 24.314,7 km2. Việc bổ sung này nhằm tạo ra một không gian liên kết chặt chẽ giữa vùng trung tâm với các tỉnh miền núi phía Bắc, tận dụng tối đa nguồn lực về tài nguyên, nhân lực và vị trí địa lý để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn diện.
Mô hình chùm đô thị và các trung tâm cấp vùng
Một trong những điểm nhấn quan trọng của Quyết định 768/QĐ-TTg là định hướng phát triển theo mô hình chùm đô thị. Cấu trúc này bao gồm:
- Khu vực đô thị trung tâm: Hà Nội đóng vai trò hạt nhân, kết nối với 05 đô thị vệ tinh.
- Hệ thống giao thông: Các trục hướng tâm và đường vành đai sẽ là sợi dây liên kết mạch máu giữa các đô thị.
Pháp luật cũng quy định rõ vai trò chuyên biệt của từng địa phương trong vùng:
- Đô thị Vĩnh Phúc: Được định hướng trở thành trung tâm cấp vùng về thương mại, du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, y tế và đào tạo chất lượng cao.
- Thành phố Bắc Ninh: Tập trung phát triển thành trung tâm văn hóa - lịch sử và thương mại dịch vụ.
- Thành phố Hải Dương: Đóng vai trò là trung tâm y tế, giáo dục đào tạo phía Đông của vùng, đồng thời là đầu mối dịch vụ công nghiệp quan trọng.
Hệ thống giao thông công cộng hiện đại là ưu tiên hàng đầu trong quy hoạch mới (ảnh minh họa)
Đột phá trong giao thông và hạn chế phương tiện cá nhân
Vấn đề giao thông đô thị được Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh trong đồ án điều chỉnh lần này. Mục tiêu cốt lõi là xây dựng một hệ thống vận tải hành khách công cộng đa phương thức, hiện đại và thân thiện với môi trường.
Tại trung tâm Thành phố Hà Nội, hệ thống giao thông sẽ được hoàn thiện dựa trên 03 trụ cột chính:
- Vận tải khối lượng lớn: Bao gồm mạng lưới đường sắt đô thị và hệ thống xe buýt nhanh (BRT).
- Hệ thống xe buýt thông thường: Đảm bảo độ phủ khắp các khu dân cư.
- Hệ thống bổ trợ: Sử dụng các phương tiện giao thông nhỏ để kết nối chặng cuối.
Đáng chú ý, quy hoạch đặt ra yêu cầu khắt khe về việc hạn chế tối đa phương tiện cá nhân. Chỉ tiêu xe con được khống chế ở mức từ 100 - 120 xe/1.000 dân. Đồng thời, các tuyến quốc lộ đi xuyên qua trung tâm đô thị sẽ bị hạn chế tối đa để giảm thiểu ùn tắc và ô nhiễm môi trường.
Phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch xây dựng Vùng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 với mục tiêu xây dựng Vùng Thủ đô Hà Nội là vùng kinh tế tổng hợp lớn của quốc gia và khu vực; là trung tâm chính trị, văn hóa - lịch sử, khoa học, giáo dục, đào tạo và du lịch lớn của cả nước.
Quyết định 768/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký (06/05/2016). Việc triển khai quy hoạch này được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực mới, giúp Vùng Thủ đô phát triển xứng tầm với vị thế là trái tim của cả nước.