Kinh doanh thức ăn đường phố từ lâu đã trở thành một nét văn hóa đặc trưng tại Việt Nam. Tuy nhiên, vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm tại các sạp hàng này luôn là mối quan tâm hàng đầu của cơ quan chức năng và người tiêu dùng. Theo quy định pháp luật hiện hành (tính đến tháng 10/2017), những hành vi vi phạm về vệ sinh trong kinh doanh thức ăn đường phố sẽ bị xử phạt nghiêm khắc.
Mức phạt đối với hành vi dùng tay trần tiếp xúc thực phẩm
Một trong những lỗi phổ biến nhất của người bán hàng rong là dùng tay trần để bốc, chia thức ăn cho khách. Theo quy định tại Điều 16 Nghị định 178/2013/NĐ-CP về vi phạm quy định về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố, mức xử phạt được quy định cụ thể như sau:
"1. Phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: a) Không có bàn, tủ, kệ, thiết bị bảo quản phù hợp theo quy định; b) Thức ăn không được che đậy ngăn chặn bụi bẩn; có côn trùng, động vật gây hại xâm nhập; c) Không có dụng cụ thu gom, chứa đựng rác thải, chất thải bảo đảm vệ sinh; d) Vi phạm các quy định khác về điều kiện vệ sinh cơ sở theo quy định để bảo đảm an toàn thực phẩm; đ) Sử dụng tay trực tiếp để tiếp xúc với thức ăn."
Như vậy, hành vi sử dụng tay trực tiếp để tiếp xúc với thức ăn (tay trần) có thể khiến người bán hàng bị phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng. Đây là mức phạt nhằm nhắc nhở người kinh doanh phải sử dụng găng tay nilon hoặc dụng cụ gắp chuyên dụng để đảm bảo vệ sinh cho thực phẩm.
Các vi phạm khác về điều kiện kinh doanh thức ăn đường phố
Bên cạnh việc dùng tay trần, Nghị định 178/2013/NĐ-CP cũng quy định mức phạt tương tự (từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng) đối với các hành vi:
- Nơi bày bán thức ăn không có bàn, kệ, giá cao hơn mặt đất theo quy định.
- Không có dụng cụ che nắng, mưa, bụi bẩn, ngăn chặn côn trùng và động vật gây hại.
- Sử dụng dụng cụ ăn uống, chứa đựng thực phẩm không đảm bảo vệ sinh.
- Người bán hàng không mặc trang phục sạch sẽ, không cắt ngắn móng tay hoặc đang mắc các bệnh truyền nhiễm theo danh mục quy định của Bộ Y tế.
Tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp luật về an toàn thực phẩm
Việc xử phạt không chỉ đơn thuần là biện pháp răn đe mà còn hướng tới mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Thức ăn đường phố vốn dễ bị nhiễm khuẩn do môi trường xung quanh, nếu người bán không có ý thức giữ gìn vệ sinh, nguy cơ ngộ độc thực phẩm là rất cao. Người tiêu dùng cũng cần thông thái, lựa chọn những cơ sở kinh doanh sạch sẽ, có trang bị đầy đủ dụng cụ bảo hộ để tự bảo vệ mình.
Các quy định này được căn cứ dựa trên Luật an toàn thực phẩm 2010 và các văn bản hướng dẫn thi hành, nhằm tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh và an toàn cho tất cả mọi người.