Vụ việc bé trai 10 tuổi bị bố đẻ bạo hành nghiêm trọng tại Hà Nội đang khiến dư luận bàng hoàng và phẫn nộ. Hành vi đối xử tàn ác với chính con đẻ của mình không chỉ vi phạm đạo đức mà còn đối diện với những chế tài nghiêm khắc của pháp luật hình sự hiện hành.
Bảo vệ trẻ em là trách nhiệm của toàn xã hội (ảnh minh họa)
Nỗi đau từ vụ bạo hành trẻ em gây rúng động Thủ đô
Trong những ngày đầu tháng 12/2017, dư luận Thủ đô liên tiếp nhận được những thông tin đau lòng về các vụ xâm hại và bạo hành trẻ em. Khi những vụ việc tại Thanh Hóa, Hà Nam hay TP. Hồ Chí Minh vẫn còn chưa nguôi ngoai, thì một vụ bạo hành dã man khác lại xảy ra ngay tại quận Cầu Giấy, Hà Nội. Nạn nhân là một bé trai mới 10 tuổi, bị chính bố đẻ và mẹ kế hành hạ trong suốt một thời gian dài.
Theo thông tin ban đầu, cháu bé thường xuyên bị đánh đập bằng những vật dụng như thìa múc canh, móc quần áo bằng nhôm, thậm chí bị bỏ đói và không được đến trường trong suốt 2 năm qua. Những vết sẹo chằng chịt trên cơ thể cháu bé là minh chứng rõ nhất cho sự tàn độc của người cha dưới danh nghĩa "dạy dỗ". Sự việc chỉ được phát hiện khi cháu bé dũng cảm bỏ trốn và tìm về nhà ông nội vào chiều ngày 05/12/2017.
Căn cứ pháp lý xử lý hành vi bạo hành trẻ em tại thời điểm tháng 12/2017
Tại thời điểm hiện tại (tháng 12/2017), hệ thống pháp luật Việt Nam đang áp dụng Bộ luật Hình sự 1999 để xử lý các hành vi vi phạm. Hành vi của người cha trong vụ việc này có dấu hiệu rõ rệt của tội "Hành hạ người khác".
Điều 110. Tội hành hạ người khác
1. Người nào đối xử tàn ác với người lệ thuộc mình thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến hai năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tù từ một năm đến ba năm:
a) Đối với người già, trẻ em, phụ nữ có thai hoặc người tàn tật;
b) Đối với nhiều người.
Như vậy, căn cứ vào quy định trên, do nạn nhân là trẻ em (người dưới 16 tuổi theo quy định của Luật Trẻ em 2016), người cha có thể phải đối diện với mức hình phạt cao nhất là 03 năm tù giam. Ngoài ra, nếu kết quả giám định thương tích cho thấy tỷ lệ tổn thương cơ thể đạt mức quy định, đối tượng còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Cố ý gây thương tích".
Tổng đài 111 - Đường dây nóng bảo vệ trẻ em (ảnh minh họa)
Những thay đổi quan trọng trong Bộ luật Hình sự 2015 sắp có hiệu lực
Đáng chú ý, chỉ còn chưa đầy một tháng nữa, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2018. Trong bộ luật mới này, các quy định về bảo vệ trẻ em và xử lý tội hành hạ người khác đã được cụ thể hóa và nghiêm khắc hơn.
Tại Điều 140 Bộ luật Hình sự 2015, mức phạt cải tạo không giam giữ đã được tăng lên đến 03 năm (so với 01 năm của luật cũ). Các tình tiết định khung như gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân cũng được đưa vào làm căn cứ xử lý, cho thấy sự quan tâm đặc biệt của Nhà nước đối với quyền trẻ em và sự an toàn của các đối tượng yếu thế.
Tổng đài 111 - "Lá chắn" bảo vệ trẻ em chính thức vận hành
Giữa bối cảnh các vụ bạo hành trẻ em có xu hướng gia tăng, ngày 06/12/2017, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã chính thức khai trương Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em với số hiệu 111. Đây là kết quả của việc triển khai Luật Trẻ em 2016 và Nghị định 56/2017/NĐ-CP.
Tổng đài 111 hoạt động 24/24h, hoàn toàn miễn phí, đóng vai trò là nơi tiếp nhận thông tin, tố giác các hành vi xâm hại, bạo hành trẻ em trên toàn quốc. Việc vận hành tổng đài này cùng với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ tại Công văn 12851/VPCP-NC cho thấy quyết tâm loại bỏ vấn nạn bạo hành trẻ em ra khỏi đời sống xã hội.
Vụ việc tại Hà Nội là một hồi chuông cảnh tỉnh về trách nhiệm của gia đình và cộng đồng. Pháp luật sẽ xử lý nghiêm minh, nhưng sự quan tâm, giám sát của mỗi người dân mới là lá chắn hữu hiệu nhất để bảo vệ những mầm non tương lai của đất nước.