Mùa tuyển sinh năm 2018 đánh dấu những bước ngoặt quan trọng trong lộ trình đổi mới giáo dục đại học tại Việt Nam. Với việc ban hành Thông tư 07/2018/TT-BGDĐT sửa đổi Quy chế tuyển sinh đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa ra hàng loạt điều chỉnh mang tính quyết định, tác động trực tiếp đến cơ hội trúng tuyển của hàng triệu thí sinh.
1. Giảm điểm ưu tiên khu vực: Cuộc đua vào đại học thêm phần kịch tính
Một trong những thay đổi gây chú ý nhất trong Thông tư 07/2018/TT-BGDĐT chính là việc điều chỉnh khung điểm ưu tiên theo đối tượng và khu vực. Cụ thể, mức chênh lệch điểm trúng tuyển giữa hai khu vực kế tiếp hiện nay chỉ còn 0,25 điểm, thay vì mức 0,5 điểm như các năm trước đây.
Điều này đồng nghĩa với việc điểm cộng ưu tiên khu vực cao nhất (Khu vực 1) sẽ giảm từ 1,5 điểm xuống chỉ còn 0,75 điểm. Sự điều chỉnh này nhằm tạo ra sự công bằng hơn giữa các vùng miền, đồng thời đòi hỏi thí sinh phải nỗ lực tự thân nhiều hơn thay vì trông chờ vào điểm cộng. Trong bối cảnh các trường top đầu thường có điểm chuẩn sát sao, việc giảm điểm ưu tiên chắc chắn sẽ khiến cuộc đua trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết.
2. Quyền tự chủ điểm sàn và ngoại lệ đối với ngành Sư phạm
Kể từ năm 2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức không còn xác định ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) chung cho tất cả các ngành. Các trường đại học, cao đẳng được trao quyền tự chủ hoàn toàn trong việc xác định điểm sàn phù hợp với đề án tuyển sinh của mình. Tuy nhiên, để đảm bảo chất lượng đội ngũ giáo viên tương lai, ngành đào tạo giáo viên vẫn được quản lý chặt chẽ.
Căn cứ kết quả của kỳ thi THPT quốc gia, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ xác định ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào để các trường xây dựng phương án xét tuyển đối với ngành đào tạo giáo viên.
Đặc biệt, thí sinh muốn xét tuyển vào ngành sư phạm trình độ đại học phải có học lực lớp 12 xếp loại Giỏi. Đối với các ngành năng khiếu như Sư phạm Âm nhạc, Mỹ thuật hay Giáo dục Thể chất, yêu cầu tối thiểu là học lực loại Khá trở lên. Đây là bước đi quyết liệt nhằm nâng cao vị thế và chất lượng của ngành sư phạm ngay từ khâu đầu vào.
3. Cách tính điểm thi: Chấm dứt kỷ nguyên làm tròn 0,25
Nếu như trước đây, tổng điểm thi thường được làm tròn về các mức 0,25; 0,5; 0,75 thì từ mùa tuyển sinh 2018, quy định này đã bị bãi bỏ theo Thông tư 04/2018/TT-BGDĐT. Điểm xét tuyển sẽ là tổng điểm các bài thi cộng với điểm ưu tiên và được làm tròn đến hai chữ số thập phân.
Sự thay đổi này giúp phản ánh chính xác năng lực của thí sinh đến từng 0,01 điểm. Điều này cực kỳ quan trọng đối với các ngành học có tính cạnh tranh cao, nơi mà chỉ cần chênh lệch một phần trăm điểm cũng có thể quyết định việc đỗ hay trượt. Thí sinh cần lưu ý kỹ cách tính này để có phương án điều chỉnh nguyện vọng thông minh nhất.
4. Linh hoạt trong tổ chức tuyển sinh và công khai minh bạch
Quy chế mới cho phép các trường tổ chức nhiều đợt tuyển sinh trong năm, tạo điều kiện thuận lợi cho cả nhà trường và người học. Tuy nhiên, đi kèm với đó là yêu cầu khắt khe về tính minh bạch. Các trường phải công bố Đề án tuyển sinh ít nhất 10 ngày trước khi thí sinh đăng ký và phải cập nhật danh sách trúng tuyển định kỳ lên Cổng thông tin của Bộ.
Một điểm mới đáng chú ý khác là các trường phải công khai tỷ lệ sinh viên có việc làm sau 12 tháng tốt nghiệp của 02 năm gần nhất. Đây là thông tin quý giá giúp thí sinh và phụ huynh có cái nhìn thực tế về chất lượng đào tạo và cơ hội nghề nghiệp trước khi đặt bút ký vào đơn đăng ký xét tuyển.
5. Mở rộng cửa cho tài năng nghệ thuật quốc tế
Nhằm khuyến khích các tài năng trẻ, Thông tư 07/2018/TT-BGDĐT bổ sung quy định xét tuyển thẳng đối với thí sinh đạt giải chính thức trong các cuộc thi nghệ thuật quốc tế (ca, múa, nhạc, mỹ thuật) được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận. Đây là cơ hội lớn để những cá nhân có năng khiếu đặc biệt được đào tạo bài bản tại các trường năng khiếu, nghệ thuật hàng đầu mà không phải trải qua các kỳ thi văn hóa căng thẳng.
Tóm lại, Quy chế tuyển sinh đại học 2018 mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Việc nắm vững các quy định tại Thông tư 05/2017/TT-BGDĐT và các văn bản sửa đổi bổ sung là chìa khóa giúp các sĩ tử tự tin bước vào cánh cửa đại học.