Theo quy định mới nhất tại Nghị định 29/2018/NĐ-CP ngày 05/03/2018, Chính phủ đã ban hành những hướng dẫn chi tiết về việc xác lập quyền sở hữu toàn dân và mức thưởng cho các cá nhân, tổ chức có công phát hiện, giao nộp tài sản quý hiếm như cổ vật, di vật hay bảo vật quốc gia.
Mức thưởng lũy thoái cực hấp dẫn cho người nhặt được cổ vật
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định này chính là cơ chế thưởng tiền theo phương pháp lũy thoái từng phần. Cụ thể, tại Điều 30 Nghị định 29/2018/NĐ-CP, mức thưởng được quy định như sau:
- Phần giá trị tài sản đến 10 triệu đồng: Thưởng 30%.
- Phần giá trị từ trên 10 triệu đến 100 triệu đồng: Thưởng 15%.
- Phần giá trị từ trên 100 triệu đến 1 tỷ đồng: Thưởng 7%.
- Phần giá trị từ trên 1 tỷ đến 10 tỷ đồng: Thưởng 1%.
- Phần giá trị trên 10 tỷ đồng: Thưởng 0,5%.
Quy định này áp dụng cho các trường hợp ngẫu nhiên tìm thấy và giao nộp tài sản là di tích lịch sử - văn hóa, bảo vật quốc gia, di vật, cổ vật hoặc tài sản thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh quốc gia.
Quy trình định giá và chi trả tiền thưởng
Để đảm bảo tính công bằng, giá trị tài sản làm căn cứ tính thưởng sẽ do một Hội đồng định giá xác định. Theo Điều 34 Nghị định 29/2018/NĐ-CP, Hội đồng này bao gồm đại diện cơ quan tài chính, cơ quan chuyên môn kỹ thuật và các chuyên gia đầu ngành. Người tìm thấy tài sản có quyền tham dự các cuộc họp của Hội đồng để lắng nghe quá trình định giá nhưng không có quyền biểu quyết.
"Giá trị của tài sản để trích thưởng được xác định sau khi trừ các khoản chi phí liên quan đến việc vận chuyển, bảo quản và giám định."
Đối với tài sản bỏ quên thông thường
Nếu tài sản nhặt được không phải là cổ vật hay bảo vật quốc gia, người nhặt được vẫn có cơ hội nhận được phần thưởng xứng đáng. Theo quy định, nếu giá trị tài sản lớn hơn 10 lần mức lương cơ sở, người giao nộp sẽ được hưởng giá trị bằng 10 lần mức lương cơ sở và 50% giá trị của phần vượt quá đó.
Việc chủ động giao nộp tài sản không chỉ là hành động đẹp về đạo đức mà còn là nghĩa vụ pháp lý. Nghị định cũng nêu rõ, nếu cá nhân cố tình che giấu, không giao nộp tài sản tìm thấy sẽ không được hưởng bất kỳ khoản thưởng nào, thậm chí có thể bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ vi phạm.