Hôm nay, khi các địa phương trên cả nước đồng loạt công bố điểm thi THPT quốc gia 2018, không ít thí sinh và phụ huynh rơi vào trạng thái lo lắng khi xuất hiện những con điểm thấp kỷ lục. Tuy nhiên, một câu hỏi pháp lý đang được quan tâm đặc biệt: Liệu dính 'điểm liệt' có đồng nghĩa với việc trượt tốt nghiệp hoàn toàn? Câu trả lời có thể gây bất ngờ cho nhiều người.
Thí sinh hồi hộp tra cứu điểm thi THPT quốc gia 2018 (ảnh minh họa)
Quy định khắt khe về 'điểm liệt' trong kỳ thi 2018
Theo quy định tại Thông tư 04/2017/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, kỳ thi THPT quốc gia năm nay tiếp tục áp dụng ngưỡng điểm cực thấp để xác định điều kiện đỗ tốt nghiệp. Cụ thể, mức điểm liệt được ấn định là 1,0 điểm theo thang điểm 10.
Điều này có nghĩa là, để đủ điều kiện xét công nhận tốt nghiệp, thí sinh phải đảm bảo tất cả các bài thi và các môn thi thành phần của bài thi tổ hợp lấy điểm để xét công nhận tốt nghiệp đều phải đạt trên 1,0 điểm. Chỉ cần một môn thành phần trong tổ hợp xét tốt nghiệp bị điểm 1,0 trở xuống, thí sinh đó sẽ bị coi là dính điểm liệt và không đủ điều kiện đỗ tốt nghiệp.
Trích Điều 38 Thông tư 04/2017/TT-BGDĐT: "Những thí sinh đủ điều kiện dự thi, không bị kỷ luật hủy kết quả thi, tất cả các bài thi và các môn thi thành phần của bài thi tổ hợp lấy điểm để xét công nhận tốt nghiệp đều đạt trên 1,0 điểm theo thang điểm 10 và có điểm xét tốt nghiệp từ 5,0 điểm trở lên được công nhận tốt nghiệp THPT."
Cơ chế 'cứu cánh' cho thí sinh đăng ký cả hai bài thi tổ hợp
Mặc dù quy định về điểm liệt rất nghiêm ngặt, nhưng quy chế thi 2018 lại mở ra một cơ hội lớn cho những thí sinh có sự chuẩn bị kỹ lưỡng khi đăng ký dự thi. Đó chính là trường hợp thí sinh chọn thi cả hai bài thi tổ hợp: Khoa học Tự nhiên (KHTN) và Khoa học Xã hội (KHXH).
Dựa trên quy định tại khoản 1 Điều 3 Thông tư 04/2017/TT-BGDĐT, thí sinh được quyền chọn bài thi tổ hợp có điểm cao hơn để xét tốt nghiệp. Hệ quả pháp lý quan trọng ở đây là: Nếu thí sinh bị điểm liệt ở một môn thành phần của bài thi tổ hợp này, nhưng bài thi tổ hợp còn lại hoàn toàn 'sạch' điểm liệt và có điểm trung bình đủ điều kiện, thí sinh vẫn được công nhận đỗ tốt nghiệp.
Học sinh thảo luận về quy chế thi và cách tính điểm xét tốt nghiệp (ảnh minh họa)
Ví dụ thực tế: Một thí sinh thi Toán, Văn, Anh và cả hai bài tổ hợp KHTN, KHXH. Ở bài KHTN, thí sinh bị điểm 1,0 môn Vật lý (điểm liệt). Tuy nhiên, ở bài KHXH, tất cả các môn Lịch sử, Địa lý, GDCD đều đạt trên 1,0 điểm. Trong trường hợp này, hệ thống sẽ tự động lấy điểm bài KHXH để xét tốt nghiệp, và điểm liệt ở môn Vật lý sẽ không còn ảnh hưởng đến kết quả đỗ hay trượt của thí sinh đó.
Những lưu ý 'sống còn' để không trượt oan
Dù có cơ hội 'thoát hiểm', thí sinh vẫn cần lưu ý các điều kiện bắt buộc khác để được công nhận tốt nghiệp trong bối cảnh năm 2018:
- Điểm trung bình xét tốt nghiệp (ĐXTN): Phải đạt từ 5,0 điểm trở lên. ĐXTN được tính bao gồm điểm các bài thi xét tốt nghiệp, điểm ưu tiên, khuyến khích và điểm trung bình cả năm lớp 12.
- Không bị kỷ luật: Thí sinh không được bị kỷ luật từ mức hủy bài thi trở lên trong suốt quá trình diễn ra kỳ thi.
- Các môn bắt buộc: Các môn Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ tuyệt đối không được dính điểm liệt (phải trên 1,0 điểm) vì đây là các môn độc lập bắt buộc, không có môn thay thế như bài thi tổ hợp.
Kỳ thi THPT quốc gia 2018 được đánh giá là có độ phân hóa cao. Việc hiểu rõ quy chế không chỉ giúp thí sinh giảm bớt áp lực tâm lý mà còn giúp các em có những quyết định đúng đắn trong việc phúc khảo bài thi hoặc thay đổi nguyện vọng xét tuyển đại học trong thời gian tới.
Đối với những thí sinh không may mắn dính điểm liệt ở các môn bắt buộc hoặc ở cả hai bài tổ hợp, các em cần bình tĩnh tìm hiểu về các thủ tục phúc khảo hoặc chuẩn bị kế hoạch cho kỳ thi năm sau. Pháp luật luôn dành những cơ hội công bằng cho những ai nỗ lực và nắm vững quy định.