Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn nước rút của năm 2018, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã đưa ra những thông điệp cứng rắn nhằm đảm bảo an toàn hệ thống và ổn định vĩ mô. Ngày 02/08/2018, Thống đốc NHNN đã chính thức ký ban hành Chỉ thị 04/CT-NHNN về việc tiếp tục triển khai hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của ngành Ngân hàng trong 06 tháng cuối năm 2018.
Lộ trình chấm dứt cho vay ngoại tệ: Quyết tâm chống 'đô la hóa'
Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Chỉ thị này là việc NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng phải kiểm soát chặt chẽ việc cho vay bằng ngoại tệ. Đây không phải là một chủ trương mới nhưng đã được đẩy lên mức độ quyết liệt hơn với lộ trình cụ thể nhằm chấm dứt tình trạng này.
Theo đó, NHNN chỉ đạo:
"Triển khai các giải pháp để ổn định thị trường ngoại tệ, hạn chế tình trạng đô la hóa và vàng hóa trong nền kinh tế; Kiểm soát chặt việc cho vay bằng ngoại tệ để đảm bảo phù hợp với lộ trình hạn chế và tiến tới chấm dứt cho vay bằng ngoại tệ theo chủ trương của Chính phủ."
Việc thắt chặt này nhằm chuyển dịch dần quan hệ huy động - cho vay ngoại tệ sang quan hệ mua - bán, từ đó giảm áp lực lên tỷ giá và tăng vị thế cho đồng Việt Nam.
Siết chặt dòng vốn vào Bất động sản và Chứng khoán
Thị trường tài chính những tháng cuối năm 2018 chứng kiến sự tăng trưởng nóng ở một số phân khúc rủi ro. Để ngăn ngừa bong bóng tài sản, NHNN yêu cầu các ngân hàng thương mại phải đặc biệt lưu ý đến mục đích sử dụng vốn vay của khách hàng.
Cụ thể, các tổ chức tín dụng phải kiểm soát chặt chẽ tín dụng tiêu dùng, đặc biệt là các khoản vay liên quan đến bất động sản. NHNN cảnh báo về việc chuyển hóa mục đích vay vốn tiêu dùng sang đầu tư kinh doanh bất động sản hoặc chứng khoán, vốn là những lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro hệ thống.
Thanh tra đột xuất và xử lý nghiêm các tổ chức vi phạm
Không chỉ dừng lại ở các văn bản hướng dẫn, NHNN khẳng định sẽ thực hiện các biện pháp mạnh tay đối với những đơn vị không tuân thủ chỉ đạo. Các tổ chức tín dụng có tốc độ tăng trưởng tín dụng quá nhanh vào các lĩnh vực rủi ro như bất động sản, chứng khoán, tiêu dùng sẽ nằm trong danh sách thanh tra đột xuất.
NHNN kiên quyết xử lý những tổ chức tín dụng không chấp hành chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng được giao hoặc không thực hiện đúng quy định về phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro. Điều này cho thấy sự chuyển dịch từ quản lý hành chính sang giám sát dựa trên rủi ro, buộc các ngân hàng phải tự nâng cao năng lực quản trị của mình.
Việc ban hành Chỉ thị 04/CT-NHNN vào thời điểm tháng 8/2018 được giới chuyên gia đánh giá là kịp thời, giúp định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh ưu tiên, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho sự ổn định của hệ thống ngân hàng Việt Nam trong những năm tiếp theo.