Ngày 08/10/2018, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị quyết 125/NQ-CP về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 28-NQ/TW về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH). Đây được xem là bước đi then chốt nhằm xây dựng hệ thống an sinh xã hội đa tầng, hiện đại và bền vững.
Thay đổi căn cứ đóng BHXH: Hướng tới sự công bằng
Một trong những nội dung quan trọng nhất tại Nghị quyết 125/NQ-CP là yêu cầu sửa đổi các quy định về tiền lương trong doanh nghiệp. Mục tiêu cụ thể là xác định căn cứ đóng BHXH của người lao động phải bằng ít nhất 70% tổng tiền lương và các khoản thu nhập khác có tính chất lương.
Quy định này nhằm khắc phục tình trạng nhiều doanh nghiệp hiện nay đang tách nhỏ thu nhập của người lao động thành nhiều khoản phụ cấp không đóng bảo hiểm để giảm chi phí. Việc nâng mức căn cứ đóng không chỉ giúp quỹ BHXH bền vững hơn mà còn đảm bảo quyền lợi lâu dài cho người lao động khi về hưu.
Đảm bảo quyền lợi an sinh cho người lao động là mục tiêu cốt lõi của cải cách (ảnh minh họa)
Điều chỉnh cách tính lương hưu và hạn chế rút BHXH một lần
Chính phủ yêu cầu các cơ quan liên quan nghiên cứu, điều chỉnh cách tính lương hưu theo nguyên tắc "đóng - hưởng", công bằng và chia sẻ. Theo tinh thần của Nghị quyết 28-NQ/TW, lộ trình cải cách sẽ tập trung vào:
- Tăng quyền lợi cho người bảo lưu: Khuyến khích người lao động duy trì thời gian tham gia BHXH để hưởng chế độ hưu trí thay vì rút một lần.
- Giảm quyền lợi hưởng BHXH một lần: Thiết lập các rào cản kỹ thuật và chính sách để hạn chế việc người lao động rời bỏ hệ thống an sinh quá sớm.
- Thí điểm gói BHXH tự nguyện ngắn hạn: Tạo ra các lựa chọn linh hoạt, phù hợp với thu nhập và nhu cầu của lao động khu vực phi chính thức.
Mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc
Bên cạnh lao động trong nước, Nghị quyết 125/NQ-CP cũng nhấn mạnh việc hoàn thiện quy định tham gia BHXH bắt buộc đối với người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Điều này giúp đảm bảo tính liên tục trong quá trình đóng bảo hiểm và quyền lợi thụ hưởng các chế độ sau khi kết thúc hợp đồng lao động tại nước ngoài về nước.
"Khẩn trương hoàn thiện các quy định về tiền lương để thuận lợi cho việc xác định căn cứ đóng bảo hiểm xã hội trong doanh nghiệp ít nhất bằng 70% tổng tiền lương và các khoản thu nhập khác có tính chất lương của người lao động."
Nghị quyết này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 08/10/2018. Đây là cột mốc quan trọng, mở đường cho việc sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và các văn bản liên quan trong giai đoạn tiếp theo.