Ngày 16/11/2018, Bộ Y tế đã chính thức ban hành Thông tư 34/2018/TT-BYT hướng dẫn chi tiết một số điều của Nghị định 104/2016/NĐ-CP về hoạt động tiêm chủng. Một trong những nội dung quan trọng nhất mà các bậc phụ huynh cần đặc biệt lưu tâm chính là quy trình theo dõi sức khỏe của trẻ sau khi tiêm vắc xin.
Nguyên tắc "30 phút tại chỗ và 24 giờ tại nhà"
Theo quy định tại Điều 10 Thông tư 34/2018/TT-BYT, quy trình theo dõi sau tiêm chủng được siết chặt nhằm tối thiểu hóa các rủi ro về tai biến. Cụ thể:
- Tại điểm tiêm chủng: Trẻ bắt buộc phải được theo dõi ít nhất 30 phút. Đây là khoảng thời gian "vàng" để các nhân viên y tế kịp thời xử lý nếu có phản ứng phản vệ cấp tính xảy ra ngay sau khi tiêm.
- Tại gia đình: Sau khi về nhà, cha mẹ hoặc người giám hộ cần tiếp tục theo dõi trẻ sát sao trong ít nhất 24 giờ tiếp theo. Việc theo dõi này không chỉ dừng lại ở việc xem trẻ có sốt hay không mà còn bao gồm nhiều yếu tố khác về thể trạng và hành vi.
Các dấu hiệu cần theo dõi chi tiết tại nhà
Pháp luật quy định người theo dõi trẻ phải được hướng dẫn cụ thể về các dấu hiệu cần quan sát. Đừng chỉ tập trung vào vết tiêm, hãy chú ý đến toàn bộ các biểu hiện sau của trẻ:
- Tinh thần: Trẻ có tỉnh táo không, có quấy khóc bất thường hay li bì khó đánh thức không?
- Ăn, ngủ: Trẻ có bỏ bú, chán ăn hoặc ngủ li bì kéo dài không?
- Nhịp thở: Quan sát xem trẻ có thở nhanh, thở khò khè hoặc có dấu hiệu khó thở không?
- Triệu chứng tại chỗ tiêm: Vết tiêm có bị sưng đỏ quá mức, có quầng đỏ lan rộng hoặc có mủ không?
- Dấu hiệu toàn thân: Trẻ có bị phát ban, nổi mề đay hoặc tím tái môi và đầu ngón tay không?
Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức?
Trong bối cảnh các loại vắc xin mới đang được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng năm 2018, Bộ Y tế đặc biệt nhấn mạnh các dấu hiệu nguy hiểm. Nếu trẻ có một trong các biểu hiện sau, cha mẹ không được tự ý xử lý tại nhà mà phải đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế gần nhất:
"Sốt cao trên 39 độ C mà không đáp ứng với thuốc hạ sốt thông thường; co giật; trẻ khóc thét, quấy khóc kéo dài; li bì, bú kém, bỏ bú; khó thở, tím tái; phát ban toàn thân hoặc các biểu hiện bất thường khác kéo dài trên 24 giờ."
Giới hạn số lượng trẻ trong mỗi buổi tiêm chủng
Để đảm bảo chất lượng dịch vụ và an toàn tiêm chủng, Thông tư 34/2018/TT-BYT cũng đưa ra quy định về định mức nhân lực và số lượng trẻ. Cụ thể, mỗi buổi tiêm chủng tại một điểm tiêm chỉ được thực hiện tối đa cho 50 trẻ. Trong trường hợp chỉ tiêm duy nhất một loại vắc xin trong buổi đó, số lượng có thể tăng lên nhưng không được quá 100 trẻ/buổi.
Quy định này giúp giảm áp lực cho nhân viên y tế, từ đó giúp việc khám sàng lọc trước tiêm và theo dõi sau tiêm được thực hiện kỹ lưỡng hơn, tránh những sai sót đáng tiếc do quá tải.
Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2019. Các cơ sở tiêm chủng trên toàn quốc cần chủ động rà soát trang thiết bị, nhân lực để đáp ứng các tiêu chuẩn mới này nhằm bảo vệ sức khỏe tốt nhất cho thế hệ tương lai.
Nguồn tham khảo: Hệ thống pháp luật Việt Nam