Chỉ còn vài ngày nữa, người lao động trên cả nước sẽ bước vào kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2019. Đây là khoảng thời gian quý báu để mọi người nghỉ ngơi, sum họp gia đình sau một năm làm việc vất vả. Tuy nhiên, thực tế tại nhiều đơn vị sản xuất, kinh doanh, do áp lực đơn hàng cuối năm, người sử dụng lao động thường có xu hướng yêu cầu nhân viên ở lại làm việc xuyên lễ. Câu hỏi đặt ra là: Doanh nghiệp có quyền bắt buộc người lao động đi làm hay không và nếu vi phạm sẽ bị xử lý như thế nào?
Quyền được nghỉ lễ và hưởng nguyên lương của người lao động
Theo quy định tại Điều 115 Bộ luật Lao động 2012, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương trong các ngày lễ, tết. Cụ thể đối với dịp đầu năm mới:
"1. Người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương trong những ngày lễ, tết sau đây: a) Tết Dương lịch 01 ngày (ngày 01 tháng 01 dương lịch);..."
Như vậy, về nguyên tắc, ngày 01/01/2019 là ngày nghỉ hợp pháp của người lao động. Người sử dụng lao động có trách nhiệm thanh toán đủ 100% tiền lương cho ngày này dù người lao động không đi làm.
Doanh nghiệp có được quyền "ép" người lao động đi làm ngày lễ?
Pháp luật lao động Việt Nam luôn đề cao sự thỏa thuận và tự nguyện. Việc huy động người lao động làm thêm giờ vào ngày nghỉ lễ phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện quy định tại Điều 106 Bộ luật Lao động 2012. Theo đó, người sử dụng lao động chỉ được sử dụng người lao động làm thêm giờ nếu được người lao động đồng ý.
Mọi hành vi đe dọa, ép buộc hoặc dùng các hình thức kỷ luật để bắt nhân viên phải đi làm vào ngày Tết Dương lịch khi họ không tự nguyện đều là hành vi vi phạm pháp luật. Doanh nghiệp không thể lấy lý do "đặc thù công việc" hay "nội quy công ty" để đứng trên các quy định của Bộ luật Lao động.
Cách tính lương khi đi làm ngày Tết Dương lịch 2019
Trong trường hợp người lao động tự nguyện đi làm vào ngày 01/01/2019, họ sẽ được hưởng mức thù lao xứng đáng cho sự đóng góp của mình. Căn cứ Điều 97 Bộ luật Lao động 2012, tiền lương làm thêm giờ được tính như sau:
- Vào ngày nghỉ lễ, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300% chưa kể tiền lương ngày lễ, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày.
Tổng cộng, nếu đi làm ngày Tết Dương lịch, người lao động có thể nhận được mức lương tương đương 400% so với ngày làm việc bình thường (bao gồm 100% lương ngày nghỉ lễ và 300% lương làm thêm giờ).
Mức phạt hành chính đối với doanh nghiệp vi phạm
Nếu doanh nghiệp cố tình vi phạm quy định về thời giờ nghỉ ngơi, ép buộc người lao động đi làm trái quy định, họ sẽ phải đối mặt với các hình thức xử phạt hành chính theo Nghị định 95/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 88/2015/NĐ-CP).
Cụ thể, mức phạt tiền đối với người sử dụng lao động có hành vi vi phạm quy định về nghỉ lễ, tết được quy định như sau:
- Từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng với vi phạm từ 01 - 10 người lao động;
- Từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng với vi phạm từ 11 - 50 người lao động;
- Từ 3.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng với vi phạm từ 51 - 100 người lao động;
- Từ 7.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng với vi phạm từ 101 - 300 người lao động;
- Từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng với vi phạm từ 301 người lao động trở lên.
Lưu ý: Mức phạt trên áp dụng đối với cá nhân vi phạm. Đối với tổ chức, mức phạt tiền sẽ gấp 02 lần mức phạt đối với cá nhân.
Lời khuyên pháp lý
Để đảm bảo quyền lợi, người lao động cần nắm rõ các quy định nêu trên. Nếu bị ép buộc đi làm, người lao động có quyền từ chối hoặc kiến nghị lên Ban chấp hành Công đoàn cơ sở, Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội để được can thiệp kịp thời. Về phía doanh nghiệp, việc tuân thủ pháp luật không chỉ giúp tránh được các rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, bền vững, tạo động lực cho nhân viên cống hiến lâu dài.
Hệ thống Pháp luật