Giai đoạn thử việc là khoảng thời gian quan trọng để cả người lao động và người sử dụng lao động tìm hiểu về mức độ phù hợp của nhau đối với vị trí công việc. Tuy nhiên, không hiếm trường hợp người lao động cảm thấy không thích nghi được với môi trường hoặc tìm thấy cơ hội tốt hơn và muốn chấm dứt quá trình này ngay lập tức. Câu hỏi đặt ra là: Nghỉ việc trong thời gian thử việc có phải báo trước không?
Người lao động cần nắm rõ quyền lợi khi muốn chấm dứt thử việc (ảnh minh họa)
Thời gian thử việc tối đa cho từng vị trí công việc
Trước khi tìm hiểu về quyền nghỉ việc, chúng ta cần xác định rõ thời gian thử việc hợp pháp. Theo quy định tại Điều 25 Bộ luật Lao động 2019, thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng phải đảm bảo không vượt quá các mốc sau:
- Không quá 180 ngày: Đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp.
- Không quá 60 ngày: Đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên.
- Không quá 30 ngày: Đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ.
- Không quá 06 ngày làm việc: Đối với các công việc khác mang tính chất đơn giản.
Lưu ý: Mỗi công việc chỉ được thử việc 01 lần. Việc doanh nghiệp yêu cầu thử việc lại hoặc kéo dài thời gian thử việc trái luật có thể bị xử phạt hành chính.
Quyền hủy bỏ thỏa thuận thử việc mà không cần báo trước
Đây là điểm mấu chốt mà nhiều người lao động thường nhầm lẫn với việc chấm dứt hợp đồng lao động chính thức. Tại khoản 2 Điều 27 Bộ luật Lao động 2019 quy định rõ ràng:
"2. Trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền hủy bỏ hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết mà không cần báo trước và không phải bồi thường."
Như vậy, pháp luật cho phép sự tự do tuyệt đối trong việc chấm dứt quan hệ thử việc. Bạn có thể nghỉ việc ngay trong ngày mà không cần đợi 30 ngày hay 45 ngày như đối với hợp đồng chính thức. Đồng thời, bạn cũng không có nghĩa vụ phải bồi thường bất kỳ khoản chi phí nào cho doanh nghiệp, kể cả chi phí đào tạo (trừ trường hợp có thỏa thuận khác về cam kết đào tạo riêng biệt).
Trao đổi thẳng thắn với bộ phận nhân sự khi muốn nghỉ việc là cách ứng xử chuyên nghiệp (ảnh minh họa)
Hệ quả pháp lý khi doanh nghiệp vi phạm quy định thử việc
Nếu doanh nghiệp cố tình kéo dài thời gian thử việc hoặc không thanh toán lương thử việc đầy đủ, họ sẽ đối mặt với các hình phạt hành chính nghiêm khắc. Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 15 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, mức phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng sẽ được áp dụng đối với hành vi thử việc quá thời gian quy định.
Ngoài ra, doanh nghiệp còn buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là trả đủ 100% tiền lương cho người lao động trong những ngày thử việc vượt quá thời gian quy định. Điều này nhằm đảm bảo quyền lợi sát sườn cho người lao động, tránh tình trạng doanh nghiệp lợi dụng danh nghĩa thử việc để sử dụng lao động giá rẻ kéo dài.
Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý
Mặc dù luật cho phép nghỉ việc không cần báo trước, nhưng để giữ gìn hình ảnh chuyên nghiệp và tạo thuận lợi cho việc bàn giao công việc (nếu có), người lao động nên:
- Thông báo sớm nhất có thể: Dù không bắt buộc, một email hoặc cuộc gặp trực tiếp sẽ giúp doanh nghiệp chủ động phương án thay thế.
- Bàn giao tài sản: Hoàn trả máy móc, tài liệu hoặc các công cụ làm việc đã được cấp phát để tránh các tranh chấp dân sự không đáng có.
- Kiểm tra kỹ hợp đồng: Đảm bảo rằng bạn đang thực sự trong giai đoạn thử việc theo đúng định nghĩa của Bộ luật Lao động 2019.
Hy vọng bài viết đã giải tỏa được lo lắng của bạn về việc nghỉ việc khi đang thử việc. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về hợp đồng lao động, hãy liên hệ ngay với đội ngũ tư vấn pháp luật để được hỗ trợ kịp thời.