Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024 đang gõ cửa từng nhà, mang theo không khí hân hoan và sự kỳ vọng về một cái Tết ấm no. Đối với người lao động, tiền thưởng Tết không chỉ là giá trị vật chất mà còn là sự ghi nhận tinh thần cho những đóng góp suốt một năm qua. Tuy nhiên, đối với những lao động nữ đang thực hiện thiên chức làm mẹ và trong thời gian nghỉ thai sản, vấn đề thưởng Tết thường đi kèm với nhiều thắc mắc về quyền lợi.
Bản chất của tiền thưởng Tết theo quy định pháp luật hiện hành
Theo quy định tại Điều 104 Bộ luật Lao động 2019, thưởng là số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc của người lao động.
"1. Thưởng là số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh và mức độ hoàn thành công việc của người lao động."
Như vậy, pháp luật không bắt buộc doanh nghiệp phải thưởng Tết cho nhân viên. Việc có thưởng hay không, thưởng bao nhiêu hoàn toàn phụ thuộc vào tình hình tài chính của đơn vị và quy chế thưởng nội bộ. Điều này đồng nghĩa với việc lao động nữ đang nghỉ thai sản cũng nằm trong diện xem xét dựa trên các quy tắc chung của công ty.
Lao động nữ nghỉ thai sản có thuộc đối tượng được thưởng Tết?
Mặc dù không phải là khoản chi bắt buộc, nhưng hầu hết các doanh nghiệp hiện nay đều xây dựng quy chế thưởng để giữ chân nhân tài. Đối với lao động nữ nghỉ thai sản, việc có được thưởng Tết hay không sẽ căn cứ vào các nguồn sau:
- Hợp đồng lao động: Nếu trong hợp đồng có thỏa thuận về việc thưởng Tết cho cả thời gian nghỉ thai sản.
- Thỏa ước lao động tập thể: Các cam kết giữa tập thể lao động và chủ doanh nghiệp.
- Quy chế thưởng của công ty: Đây là văn bản quan trọng nhất. Nếu quy chế quy định "người lao động có tên trong danh sách nhân sự tại thời điểm thưởng" hoặc "người lao động làm việc đủ một số tháng nhất định trong năm" thì lao động nữ nghỉ thai sản vẫn hoàn toàn có quyền nhận thưởng.
Thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn chi trả thưởng Tết cho lao động nghỉ thai sản theo tỷ lệ thời gian làm việc thực tế trong năm hoặc một mức hỗ trợ cố định để động viên tinh thần.
Cách tính mức thưởng Tết cho người đang nghỉ thai sản
Vì thời gian nghỉ thai sản theo Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 là 06 tháng, nên mức thưởng thường được tính toán linh hoạt:
- Thưởng theo tỷ lệ (Pro-rata): Nếu mức thưởng Tết là 1 tháng lương, lao động làm việc 6 tháng rồi nghỉ thai sản có thể nhận 50% mức thưởng.
- Thưởng cào bằng: Một số đơn vị áp dụng mức thưởng Tết cố định cho toàn bộ nhân viên không phân biệt thời gian làm việc thực tế.
- Thưởng theo hiệu quả trước khi nghỉ: Căn cứ vào KPI hoặc mức độ hoàn thành công việc trong giai đoạn trước khi lao động nữ nghỉ sinh.
Nghỉ thai sản trùng ngày Tết Nguyên đán 2024 có được nghỉ bù?
Đây là vấn đề khiến nhiều mẹ bỉm sữa tiếc nuối. Theo lịch nghỉ Tết Giáp Thìn 2024, người lao động được nghỉ từ ngày 08/02/2024 đến hết ngày 14/02/2024. Tuy nhiên, theo khoản 7 Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:
"7. Thời gian hưởng chế độ thai sản quy định tại các điều 30, 31, 33, 34, 35 và 36 của Luật này tính cả ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết, ngày nghỉ hằng tuần."
Do đó, nếu thời gian 06 tháng nghỉ thai sản của bạn bao trùm cả những ngày Tết Nguyên đán, bạn sẽ không được nghỉ bù cho những ngày Tết đó. Chế độ thai sản đã bao gồm tất cả các ngày trong khoảng thời gian nghỉ.
Lời khuyên pháp lý cho lao động nữ
Để đảm bảo quyền lợi tốt nhất trong dịp Tết 2024, lao động nữ cần chủ động:
- Kiểm tra kỹ Quy chế thưởng của công ty được công bố công khai.
- Trao đổi với bộ phận Nhân sự hoặc Công đoàn về các khoản phúc lợi dịp Tết dành cho đối tượng thai sản.
- Lưu giữ các hồ sơ về mức độ hoàn thành công việc trước khi nghỉ để làm căn cứ xét thưởng nếu cần thiết.
Tóm lại, việc đang nghỉ thai sản có được thưởng Tết hay không phụ thuộc lớn vào "cái tâm" và quy định riêng của từng doanh nghiệp. Tuy nhiên, với xu hướng trọng dụng lao động nữ, hầu hết các đơn vị đều có những chính sách hỗ trợ thiết thực để các mẹ bỉm sữa có một cái Tết ấm áp bên gia đình.
Nếu bạn gặp vướng mắc về việc chi trả thưởng hoặc các chế độ bảo hiểm trong dịp Tết, hãy liên hệ ngay với các chuyên gia pháp lý để được tư vấn bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.