Nhằm tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân và nâng cao trách nhiệm của cán bộ lãnh đạo, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành một quy định mang tính đột phá về công tác tiếp dân. Theo đó, người đứng đầu cấp ủy các cấp không chỉ dừng lại ở việc chỉ đạo mà phải trực tiếp đối thoại, lắng nghe và giải quyết những bức xúc của người dân ngay từ cơ sở.
Người đứng đầu cấp ủy trực tiếp lắng nghe và giải quyết kiến nghị của người dân (ảnh minh họa)
Trách nhiệm trực tiếp của người đứng đầu cấp ủy
Theo quy định tại Quy định 11-QĐi/TW năm 2019, người đứng đầu cấp ủy phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác tiếp dân, xử lý, giải quyết phản ánh, kiến nghị, khiếu nại, tố cáo của dân. Đây không còn là nhiệm vụ của riêng các cơ quan hành chính mà là trách nhiệm chính trị quan trọng của người đứng đầu Đảng bộ các cấp.
Cụ thể, tại Điều 3 Quy định 11-QĐi/TW năm 2019 nhấn mạnh các nhiệm vụ trọng tâm:
- Trực tiếp thực hiện việc tiếp dân, kịp thời đối thoại với dân khi cần thiết.
- Lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát, đôn đốc người đứng đầu cấp ủy, tổ chức, cơ quan nhà nước cấp dưới trong việc tiếp dân.
- Ban hành và tổ chức thực hiện nội quy, quy chế tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân.
- Thông báo công khai thời gian, địa điểm tiếp dân trên các phương tiện thông tin đại chúng và trụ sở làm việc.
Thời gian tiếp dân định kỳ: Cấp xã tối thiểu 2 ngày/tháng
Một trong những điểm đáng chú ý nhất là quy định cụ thể về thời gian tiếp dân định kỳ của Bí thư các cấp. Điều 4 Quy định 11-QĐi/TW năm 2019 nêu rõ:
"1. Người đứng đầu cấp ủy tiếp dân định kỳ như sau: a) Người đứng đầu cấp ủy cấp tỉnh, cấp huyện tiếp dân ít nhất 1 ngày trong 1 tháng. b) Người đứng đầu cấp ủy cấp xã tiếp dân ít nhất 2 ngày trong 1 tháng."
Việc quy định cấp xã tiếp dân nhiều hơn (ít nhất 2 ngày/tháng) cho thấy quyết tâm của Đảng trong việc giải quyết các mâu thuẫn, khiếu kiện ngay từ khi mới phát sinh tại địa bàn dân cư, tránh tình trạng đơn thư vượt cấp, kéo dài.
Địa điểm tiếp dân phải được bố trí thuận lợi và thông báo công khai (ảnh minh họa)
Các trường hợp phải tiếp dân đột xuất
Bên cạnh lịch tiếp dân định kỳ, người đứng đầu cấp ủy còn phải thực hiện tiếp dân đột xuất trong các tình huống khẩn cấp hoặc phức tạp. Cụ thể:
- Vụ việc nổi cộm, phức tạp: Những vụ việc kéo dài, có nhiều người tham gia, liên quan đến trách nhiệm của nhiều cơ quan hoặc có ý kiến khác nhau giữa các đơn vị.
- Nguy cơ hậu quả nghiêm trọng: Những vụ việc có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội tại địa phương.
Thời hạn xử lý và giải quyết kiến nghị
Để đảm bảo tính hiệu quả, Điều 6 Quy định 11-QĐi/TW năm 2019 quy định chặt chẽ về thời gian xử lý:
- Trong vòng 10 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận, người đứng đầu cấp ủy phải thông báo bằng văn bản cho người dân về việc tiếp nhận hoặc chuyển giao cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
- Đối với các vụ việc phức tạp, thời hạn xem xét có thể kéo dài nhưng không quá 15 ngày làm việc.
Việc thực hiện nghiêm túc quy định này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân mà còn là thước đo năng lực, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy trong bối cảnh đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay.