Trong thực tế, không ít trường hợp người lao động sau khi nghỉ việc hưởng chế độ mất sức lao động nhưng vì lý do khách quan như đi làm ăn xa, ốm đau hoặc không có người thân hỗ trợ mà bỏ lỡ việc nhận trợ cấp trong nhiều năm. Câu hỏi đặt ra là liệu có thể truy lĩnh lại số tiền này không và thủ tục thực hiện như thế nào để đảm bảo quyền lợi nhanh nhất? Dưới đây là giải đáp chi tiết dựa trên quy định pháp luật hiện hành tính đến năm 2019.
Quyền lợi truy lĩnh trợ cấp mất sức lao động: Không để sót quyền lợi
Theo quy định tại Thông tư 16/2010/TT-BLĐTBXH, những đối tượng đã hết thời hạn hưởng trợ cấp mất sức lao động nhưng có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm công tác thực tế vẫn thuộc diện được xem xét giải quyết trợ cấp hàng tháng. Việc anh P.H (Hòa Bình) thắc mắc về trường hợp của bố mình - người đã có quyết định hưởng từ năm 2010 nhưng chưa nhận tiền - là hoàn toàn có cơ sở để thực hiện thủ tục truy lĩnh.
Người cao tuổi cần được hỗ trợ kịp thời để thực hiện các thủ tục hưởng trợ cấp (ảnh minh họa)
Hồ sơ truy lĩnh trợ cấp mất sức lao động cần những gì?
Để cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) có căn cứ giải quyết việc truy lĩnh, người lao động hoặc thân nhân cần chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ theo quy định tại Điều 5 Thông tư 16/2010/TT-BLĐTBXH. Cụ thể bao gồm:
- Đơn đề nghị giải quyết trợ cấp hàng tháng: Sử dụng mẫu do cơ quan BHXH Việt Nam ban hành. Trong đơn cần trình bày rõ lý do tại sao đến nay mới thực hiện thủ tục nhận trợ cấp.
- Hồ sơ hưởng trợ cấp mất sức lao động gốc: Đây là tài liệu quan trọng nhất để chứng minh quá trình công tác và thời điểm dừng hưởng trước đó.
- Quyết định hưởng trợ cấp hàng tháng: Văn bản pháp lý xác nhận đối tượng đủ điều kiện hưởng theo quy định của Nhà nước.
Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ là chìa khóa để giải quyết thủ tục nhanh chóng (ảnh minh họa)
Mức hưởng và các chế độ đi kèm trong năm 2019
Về mức hưởng, pháp luật quy định rất rõ ràng nhằm đảm bảo đời sống cho người lao động. Trích dẫn quy định tại Điều 4 Thông tư 16/2010/TT-BLĐTBXH:
"1. Mức trợ cấp hàng tháng được tính thống nhất chung... Từ ngày 01 tháng 5 năm 2010, mức trợ cấp bằng 464.267 đồng/tháng... Khi Chính phủ điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hàng tháng thì mức trợ cấp này cũng được điều chỉnh theo."
Như vậy, trong năm 2019, mức trợ cấp này đã được điều chỉnh tăng lên đáng kể so với con số gốc năm 2010 thông qua các Nghị định điều chỉnh lương hưu và trợ cấp hàng năm của Chính phủ. Người lao động sẽ được truy lĩnh toàn bộ số tiền cộng dồn từ thời điểm được hưởng đến hiện tại theo các mức điều chỉnh tương ứng qua từng thời kỳ.
Quyền lợi về Bảo hiểm y tế và Trợ cấp mai táng
Bên cạnh khoản tiền mặt hàng tháng, người hưởng trợ cấp mất sức lao động còn nhận được các quyền lợi an sinh quan trọng khác:
- Bảo hiểm y tế (BHYT): Được cấp thẻ BHYT miễn phí trong suốt thời gian hưởng trợ cấp, giúp giảm bớt gánh nặng chi phí khám chữa bệnh khi về già.
- Trợ cấp mai táng: Trong trường hợp người hưởng trợ cấp qua đời, thân nhân hoặc người lo mai táng sẽ được nhận một khoản trợ cấp mai táng phí theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội hiện hành.
Thời hạn giải quyết và lời khuyên pháp lý
Sau khi nộp đủ hồ sơ tại cơ quan BHXH cấp huyện nơi cư trú, thời hạn giải quyết tối đa là 30 ngày làm việc. Để quá trình này diễn ra thuận lợi, anh P.H nên chủ động liên hệ với bộ phận Một cửa của cơ quan BHXH để được hướng dẫn kê khai mẫu đơn mới nhất năm 2019.
Việc truy lĩnh tiền trợ cấp không chỉ là vấn đề tài chính mà còn là sự ghi nhận của Nhà nước đối với quá trình cống hiến của người lao động. Do đó, dù muộn nhưng người dân vẫn nên sớm hoàn thiện thủ tục để đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình.