Trong bối cảnh kinh tế năm 2019, việc nắm rõ các quy định về Bảo hiểm xã hội (BHXH) 1 lần là vô cùng quan trọng đối với người lao động khi có ý định dừng tham gia hệ thống bảo hiểm. Để giúp quý độc giả thực hiện thủ tục một cách nhanh chóng và chính xác, chúng tôi xin tổng hợp các quy định chi tiết dựa trên Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành.
1. Điều kiện hưởng BHXH 1 lần năm 2019
Căn cứ theo Điều 60 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và Nghị quyết 93/2015/QH13, người lao động có yêu cầu thì được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định nhưng chưa đủ 20 năm đóng BHXH.
- Lao động nữ là người hoạt động chuyên trách hoặc không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn đủ tuổi nghỉ hưu mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện.
- Ra nước ngoài để định cư.
- Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế.
- Trường hợp quân nhân, công an nhân dân khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện để hưởng lương hưu.
- Đặc biệt: Sau 01 năm nghỉ việc mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH và không tiếp tục đóng BHXH (theo khoản 1 Điều 1 Nghị quyết 93/2015/QH13).
2. Thành phần hồ sơ cần chuẩn bị
Để hồ sơ được giải quyết nhanh gọn, người lao động cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ theo quy định tại Điều 109 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:
- Sổ bảo hiểm xã hội: Bản gốc đã được chốt thời gian đóng.
- Đơn đề nghị: Theo mẫu số 14-HSB (ban hành kèm theo Quyết định 166/QĐ-BHXH).
- Đối với người định cư nước ngoài: Cần thêm bản sao giấy xác nhận thôi quốc tịch Việt Nam hoặc hộ chiếu/thị thực do nước ngoài cấp có xác nhận định cư.
- Đối với người mắc bệnh hiểm nghèo: Trích sao hồ sơ bệnh án.
3. Cách tính mức hưởng BHXH 1 lần năm 2019
Mức hưởng BHXH một lần được tính theo số năm đã đóng BHXH, cứ mỗi năm được tính như sau:
Mức hưởng = (1,5 x MbqL x Thời gian đóng trước 2014) + (2 x MbqL x Thời gian đóng từ 2014 trở đi)
Trong đó, MbqL là mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Lưu ý:
- Nếu thời gian đóng BHXH chưa đủ một năm thì mức hưởng bằng số tiền đã đóng, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
- Thời gian đóng BHXH có tháng lẻ thì từ 01 - 06 tháng được tính là nửa năm, từ 07 - 11 tháng được tính là một năm.
4. Quy trình và thời gian giải quyết
Người lao động nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH quận/huyện hoặc BHXH tỉnh nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú). Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết và tổ chức chi trả cho người lao động; trường hợp không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Việc nhận BHXH 1 lần có thể giúp giải quyết khó khăn tài chính trước mắt, tuy nhiên người lao động nên cân nhắc kỹ vì sẽ mất đi cơ hội hưởng lương hưu và các chế độ an sinh xã hội lâu dài khi về già.