Thành lập doanh nghiệp tư nhân là bước đi đầu tiên của nhiều cá nhân khi bắt đầu con đường kinh doanh độc lập. (ảnh minh họa)
Trong bối cảnh nền kinh tế đang phục hồi và phát triển mạnh mẽ vào đầu năm 2021, việc lựa chọn mô hình doanh nghiệp phù hợp là yếu tố then chốt quyết định sự thành công của nhà đầu tư. Doanh nghiệp tư nhân, với đặc thù do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình, vẫn luôn là sự lựa chọn phổ biến nhờ sự linh hoạt và quyền quyết định tuyệt đối. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn chi tiết và cập nhật nhất về điều kiện cũng như thủ tục thành lập loại hình này theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020.
Điều kiện để cá nhân được thành lập doanh nghiệp tư nhân
Theo quy định tại Điều 188 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp. Để có thể đăng ký thành lập, cá nhân cần đáp ứng các nhóm điều kiện sau:
1. Điều kiện về chủ thể
- Tính duy nhất: Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập một doanh nghiệp tư nhân. Chủ doanh nghiệp tư nhân không được đồng thời là chủ hộ kinh doanh, thành viên hợp danh của công ty hợp danh.
- Năng lực hành vi: Cá nhân phải có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và không thuộc đối tượng bị cấm quản lý, thành lập doanh nghiệp theo quy định pháp luật.
2. Điều kiện về tên gọi và trụ sở
- Tên doanh nghiệp: Phải bao gồm loại hình "Doanh nghiệp tư nhân" hoặc "DNTN" và tên riêng. Tên không được trùng hoặc gây nhầm lẫn với các doanh nghiệp đã đăng ký trước đó trên phạm vi toàn quốc.
- Trụ sở chính: Phải đặt trên lãnh thổ Việt Nam, có địa chỉ xác định rõ ràng. Đặc biệt, không được đặt trụ sở tại căn hộ chung cư hoặc nhà tập thể (trừ trường hợp có chức năng thương mại).
3. Ngành nghề và vốn đầu tư
- Ngành nghề kinh doanh: Doanh nghiệp được tự do kinh doanh những ngành nghề mà pháp luật không cấm. Đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện, doanh nghiệp phải đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định chuyên ngành.
- Vốn đầu tư: Do chủ doanh nghiệp tự đăng ký. Chủ doanh nghiệp tư nhân có nghĩa vụ đăng ký chính xác tổng số vốn đầu tư, trong đó nêu rõ số vốn bằng Đồng Việt Nam, ngoại tệ, vàng và các tài sản khác.
Hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân năm 2021
Kể từ ngày 04/01/2021, khi Nghị định 01/2021/NĐ-CP có hiệu lực, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp đã có những điều chỉnh nhất định để đơn giản hóa thủ tục hành chính. Cụ thể, hồ sơ bao gồm:
- Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp tư nhân (theo mẫu quy định).
- Bản sao giấy tờ pháp lý của cá nhân đối với chủ doanh nghiệp tư nhân (Chứng minh nhân dân, Thẻ căn cước công dân hoặc Hộ chiếu còn hiệu lực).
- Văn bản ủy quyền cho người thực hiện thủ tục (nếu chủ doanh nghiệp không trực tiếp đi nộp) kèm bản sao giấy tờ pháp lý của người được ủy quyền.
Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp cần được chuẩn bị đầy đủ và chính xác theo quy định mới. (ảnh minh họa)
Trình tự, thủ tục thành lập doanh nghiệp tư nhân chi tiết
Quy trình thực hiện được chuẩn hóa qua 03 bước cơ bản, đảm bảo tính minh bạch và nhanh chóng cho người dân:
Bước 1: Nộp hồ sơ đăng ký
Người thành lập doanh nghiệp hoặc người được ủy quyền có thể lựa chọn nộp trực tiếp tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư hoặc nộp qua mạng điện tử tại Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
Bước 2: Tiếp nhận và xử lý hồ sơ
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Phòng Đăng ký kinh doanh có trách nhiệm xem xét tính hợp lệ của hồ sơ. Nếu hồ sơ chưa hợp lệ, cơ quan đăng ký phải thông báo bằng văn bản nội dung cần sửa đổi, bổ sung.
Bước 3: Nhận kết quả
Nếu hồ sơ hợp lệ, doanh nghiệp sẽ được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Thông tin về doanh nghiệp cũng sẽ được tự động cập nhật trên hệ thống thuế và cổng thông tin quốc gia.
Phân tích ưu điểm và hạn chế của mô hình doanh nghiệp tư nhân
Trước khi quyết định thành lập, cá nhân cần cân nhắc kỹ các đặc điểm pháp lý của loại hình này theo quy định tại Điều 188 Luật Doanh nghiệp 2020:
Điều 188. Doanh nghiệp tư nhân
1. Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp.
2. Doanh nghiệp tư nhân không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào.
3. Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập một doanh nghiệp tư nhân. Chủ doanh nghiệp tư nhân không được đồng thời là chủ hộ kinh doanh, thành viên hợp danh của công ty hợp danh.
4. Doanh nghiệp tư nhân không được quyền góp vốn thành lập hoặc mua cổ phần, phần vốn góp trong công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần.
Ưu điểm nổi bật:
- Quyền kiểm soát tuyệt đối: Chủ doanh nghiệp có toàn quyền quyết định mọi vấn đề mà không cần thông qua hội đồng.
- Thủ tục đơn giản: Cơ cấu tổ chức gọn nhẹ, không đòi hỏi các quy trình họp hành phức tạp.
- Uy tín với đối tác: Chế độ trách nhiệm vô hạn giúp tạo niềm tin lớn cho các chủ nợ và đối tác kinh doanh.
Hạn chế cần lưu ý:
- Rủi ro tài sản: Chủ doanh nghiệp phải dùng cả tài sản cá nhân để trả nợ cho doanh nghiệp nếu kinh doanh thua lỗ.
- Không có tư cách pháp nhân: Doanh nghiệp và cá nhân chủ sở hữu không tách biệt về mặt tài sản và trách nhiệm pháp lý.
- Hạn chế huy động vốn: Không được phát hành chứng khoán, khó tiếp cận các nguồn vốn lớn.
Việc thành lập doanh nghiệp tư nhân trong năm 2021 đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt pháp lý để tránh những sai sót không đáng có. Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn có cái nhìn tổng quan và tự tin hơn trên con đường khởi nghiệp của mình.