Trong đời sống công sở của cán bộ, công chức Việt Nam từ trước đến nay, khái niệm "tiền bồi dưỡng họp" hay những chiếc phong bì sau mỗi buổi hội thảo, xây dựng văn bản đã trở nên quá quen thuộc. Tuy nhiên, theo lộ trình cải cách chính sách tiền lương mới nhất, những khoản thu nhập mang tính "phụ thu" này sắp sửa lùi vào dĩ vãng. Đây không chỉ là một sự thay đổi về con số trên bảng lương mà còn là một cuộc cách mạng về tư duy quản lý nhân sự trong khu vực công.
Bước ngoặt từ Nghị quyết 27: Bãi bỏ các khoản chi ngoài lương
Tại Nghị quyết 27-NQ/TW, Bộ Chính trị đã khẳng định việc thực hiện các giải pháp tài chính, ngân sách là nhiệm vụ đột phá để tạo nguồn lực cho cải cách chính sách tiền lương. Một trong những nội dung gây chú ý nhất chính là việc kiên quyết bãi bỏ các khoản chi ngoài lương của cán bộ, công chức, viên chức có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước.
Cụ thể, các khoản tiền bồi dưỡng họp, tiền bồi dưỡng xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, đề án, hội thảo… vốn đang được duy trì bấy lâu nay sẽ bị xóa bỏ hoàn toàn. Thay vào đó, Nhà nước sẽ thực hiện khoán quỹ lương gắn với mục tiêu tinh giản biên chế và nghiên cứu quy định khoán các chế độ ngoài lương như xe ô tô, điện thoại.
"Bãi bỏ các khoản chi ngoài lương của cán bộ, công chức, viên chức có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước (tiền bồi dưỡng họp, tiền bồi dưỡng xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, đề án, hội thảo...); thực hiện khoán quỹ lương gắn với mục tiêu tinh giản biên chế cho các cơ quan, đơn vị."
Tại sao phải "khai tử" chế độ bồi dưỡng họp?
Thực tế hiện nay, mức lương của cán bộ, công chức vẫn được đánh giá là khá thấp so với mặt bằng chung của thị trường lao động, đặc biệt là khi đặt cạnh khối doanh nghiệp. Để bù đắp cho sự thiếu hụt này, các quy định hiện hành đã cho phép chi trả thêm các khoản bồi dưỡng như một cách hỗ trợ thu nhập.
Ví dụ, theo quy định tại Thông tư 338/2016/TT-BTC, mức chi soạn thảo luật, pháp lệnh mới có thể lên tới 12 triệu đồng/dự thảo; đối với Nghị định là 7,5 triệu đồng/dự thảo. Những con số này phần nào giúp đội ngũ cán bộ yên tâm công tác hơn trong bối cảnh lương cơ sở còn khiêm tốn.
Tuy nhiên, việc duy trì quá nhiều khoản chi nhỏ lẻ, không thống nhất đã tạo ra sự thiếu minh bạch và gánh nặng cho ngân sách. Với chính sách cải cách tiền lương mới, thu nhập của công chức sẽ được cấu trúc lại một cách khoa học hơn: Lương phải là thu nhập chính, đủ để đảm bảo cuộc sống. Khi lương đã tăng lên mức thỏa đáng, việc bãi bỏ các khoản "phong bì" là điều tất yếu để hướng tới một nền công vụ chuyên nghiệp, liêm chính.
Lộ trình tăng lương: Điểm tựa để công chức "sống bằng lương"
Để việc bãi bỏ các khoản chi ngoài lương không gây sốc và ảnh hưởng đến đời sống cán bộ, Nghị quyết 27-NQ/TW đã đề ra một lộ trình tăng lương rất cụ thể và đầy hứa hẹn:
- Từ năm 2021: Mức lương thấp nhất của cán bộ, công chức phải bằng mức lương thấp nhất bình quân các vùng của khu vực doanh nghiệp.
- Đến năm 2025: Mức lương thấp nhất của cán bộ, công chức cao hơn mức lương thấp nhất bình quân các vùng của khu vực doanh nghiệp.
- Đến năm 2030: Mức lương thấp nhất của cán bộ, công chức bằng hoặc cao hơn mức lương thấp nhất của vùng cao nhất của khu vực doanh nghiệp.
Như vậy, mục tiêu cuối cùng là đưa tiền lương về đúng giá trị thực của sức lao động. Khi đó, mỗi cán bộ, công chức sẽ không còn phải trông chờ vào những chiếc phong bì đi họp hay các khoản bồi dưỡng ngoài lề, mà hoàn toàn có thể tự hào sống tốt bằng chính đồng lương từ vị trí việc làm của mình.
Sự thay đổi này chắc chắn sẽ gặp không ít khó khăn trong giai đoạn đầu triển khai, nhưng đây là bước đi bắt buộc để xây dựng một bộ máy hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân trong thời kỳ mới.