Kỳ thi THPT Quốc gia năm 2019 diễn ra trong bối cảnh dư luận vẫn chưa hết bàng hoàng sau những sai phạm nghiêm trọng trong công tác chấm thi tại một số địa phương vào năm 2018. Để lấy lại niềm tin của xã hội và đảm bảo tính khách quan, công bằng cho mọi thí sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 03/2019/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế thi THPT quốc gia.
Dưới đây là những thay đổi mang tính bước ngoặt trong công tác bảo mật bài thi và quy trình chấm thi mà mọi thí sinh, phụ huynh và cán bộ làm công tác thi cần đặc biệt lưu ý.
1. Camera an ninh giám sát 24/24 tại khu vực lưu trữ bài thi
Một trong những điểm mới quan trọng nhất được quy định tại khoản 8 Điều 1 Thông tư 03/2019/TT-BGDĐT chính là việc siết chặt an ninh tại nơi bảo quản đề thi và bài thi. Theo đó, khu vực này không chỉ có lực lượng công an trực bảo vệ 24 giờ/ngày mà còn phải lắp đặt hệ thống camera an ninh giám sát ghi hình liên tục.
"Khu vực bảo quản đề thi, bài thi của thí sinh có camera an ninh giám sát ghi hình các hoạt động trong phòng 24 giờ/ngày; có công an trực, bảo vệ 24 giờ/ngày; có 01 cán bộ thường trực đêm tại phòng bảo quản đề thi, bài thi là Phó Trưởng điểm thi hoặc thư ký là cán bộ, giảng viên của trường ĐH, CĐ."
Quy định này nhằm loại bỏ hoàn toàn các "điểm mù" về thời gian và không gian, ngăn chặn mọi hành vi xâm nhập trái phép hoặc can thiệp vào bài thi của thí sinh trước khi được đưa đi chấm.
2. Niêm phong túi bài thi bằng băng keo trong suốt - 'Lá chắn' chống tráo đổi
Để ngăn chặn tình trạng bóc nhãn niêm phong rồi dán lại như đã từng xảy ra, quy chế năm 2019 yêu cầu một quy trình đóng gói bài thi cực kỳ khắt khe. Túi đựng bài thi, phiếu thu bài của từng phòng thi phải được dán nhãn niêm phong ở tất cả các mép dán.
Đặc biệt, sau khi dán nhãn, cán bộ phải dùng băng keo trong suốt dán vòng quanh dọc theo chiều dài mép dán của túi và phủ lên nhãn niêm phong. Điều này khiến cho bất kỳ nỗ lực nào nhằm tác động vào túi bài thi đều sẽ để lại dấu vết rõ ràng, không thể phục hồi nguyên trạng.
3. Chấm thi trắc nghiệm: Chuyển giao quyền chủ trì cho các trường Đại học
Thay đổi mang tính hệ thống nhất trong kỳ thi năm 2019 là việc Bộ Giáo dục và Đào tạo trực tiếp giao nhiệm vụ cho các trường Đại học, Cao đẳng chủ trì tổ chức chấm bài thi trắc nghiệm tại các Hội đồng thi, thay vì giao cho các Sở Giáo dục và Đào tạo địa phương như trước đây.
Theo quy định tại khoản 12 Điều 1 Thông tư 03/2019/TT-BGDĐT, Ban Chấm thi trắc nghiệm sẽ do lãnh đạo trường ĐH, CĐ làm Trưởng ban. Các thành viên tham gia chấm thi cũng được sàng lọc kỹ lưỡng: Những người có người thân dự thi trong năm đó sẽ không được tham gia vào Ban Chấm thi trắc nghiệm tại địa phương nơi người thân dự thi.
4. Quy trình chấm thi được giám sát bởi 'mắt thần' và Công an
Không chỉ tại các điểm thi, mà tại phòng chứa bài thi và phòng chấm bài thi trắc nghiệm, hệ thống camera giám sát cũng phải hoạt động 24/24. Mọi thao tác mở tủ đựng bài thi, mở thùng đựng bài thi đều phải có sự chứng kiến của công an và thanh tra.
Phần mềm chấm thi trắc nghiệm cũng được nâng cấp, mã hóa dữ liệu bài thi để đảm bảo ngay cả những người vận hành máy tính cũng không thể biết được thông tin thí sinh khi đang chấm, từ đó triệt tiêu cơ hội can thiệp vào kết quả thi.
Lời kết
Những quy định mới tại Thông tư 03/2019/TT-BGDĐT cho thấy quyết tâm rất lớn của ngành giáo dục trong việc làm sạch kỳ thi quốc gia. Việc kết hợp giữa công nghệ (camera, phần mềm mã hóa) và sự thay đổi về nhân sự (trường Đại học chủ trì) chính là những 'lá chắn' vững chắc để bảo vệ quyền lợi chính đáng của hàng triệu thí sinh trên cả nước.