Trong nỗ lực cải cách hành chính và xây dựng một Chính phủ liêm chính, phục vụ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 10/CT-TTg năm 2019. Đây được xem là một bước đi quyết liệt nhằm ngăn chặn tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp trong giải quyết công việc.
Nghiêm cấm yêu cầu bổ sung hồ sơ nhiều lần
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất tại điểm a khoản 2 Chỉ thị 10/CT-TTg năm 2019 là yêu cầu các cơ quan hành chính nhà nước phải rà soát, loại bỏ ngay các thủ tục rườm rà, không cần thiết. Đặc biệt, Thủ tướng nhấn mạnh:
"Sau khi tiếp nhận hồ sơ, thủ tục hành chính theo quy định, không được yêu cầu doanh nghiệp, người dân bổ sung hồ sơ, tài liệu quá 01 lần."
Quy định này nhằm chấm dứt tình trạng cán bộ tiếp nhận hồ sơ cố tình "bới lông tìm vết", yêu cầu bổ sung nhỏ giọt khiến người dân phải đi lại nhiều lần, gây tốn kém thời gian và chi phí không chính thức. Điều này cũng hoàn toàn thống nhất với quy định tại khoản 1 Điều 17 Nghị định 61/2018/NĐ-CP về việc cán bộ tại Bộ phận Một cửa phải kiểm tra tính chính xác, đầy đủ của hồ sơ và hướng dẫn bổ sung bằng Phiếu yêu cầu bổ sung, hoàn thiện hồ sơ.
Xử lý nghiêm người đứng đầu nếu để xảy ra nhũng nhiễu
Thủ tướng yêu cầu đề cao trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu cơ quan, đơn vị. Nếu để xảy ra tình trạng cán bộ dưới quyền nhũng nhiễu, gây phiền hà hoặc có hành vi tiêu cực, người đứng đầu sẽ bị xử lý nghiêm minh. Điểm a khoản 1 Chỉ thị 10/CT-TTg năm 2019 nêu rõ việc xử lý ngay người đứng đầu có biểu hiện bao che, dung túng nhân viên dưới quyền có hành vi sai trái.
Đẩy mạnh giám sát bằng công nghệ hiện đại
Để ngăn chặn tiêu cực, Thủ tướng yêu cầu tại những nơi thường xuyên tiếp xúc, giao dịch với người dân và doanh nghiệp phải có hệ thống giám sát bằng công nghệ hiện đại như ghi âm, ghi hình hoặc giám sát trực tuyến. Đây là giải pháp quan trọng để bảo vệ quyền lợi của người dân, đồng thời là căn cứ để xử lý các vi phạm của cán bộ công chức trong quá trình thực thi công vụ.
Bên cạnh đó, các cơ quan cần đẩy mạnh xây dựng Chính phủ điện tử, triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 trở lên để giảm thiểu việc tiếp xúc trực tiếp, từ đó hạn chế tối đa cơ hội nảy sinh tham nhũng vặt.
Lời khuyên pháp lý cho người dân và doanh nghiệp
Khi thực hiện các thủ tục hành chính, nếu gặp tình trạng cán bộ yêu cầu bổ sung hồ sơ nhiều lần hoặc có dấu hiệu gây khó dễ, người dân và doanh nghiệp cần lưu ý:
- Yêu cầu cán bộ cung cấp Phiếu yêu cầu bổ sung, hoàn thiện hồ sơ (trong đó phải ghi rõ lý do và các loại giấy tờ cần bổ sung).
- Sử dụng các đường dây nóng, hộp thư điện tử đã được công khai tại trụ sở cơ quan để phản ánh kịp thời các hành vi nhũng nhiễu.
- Tích cực tham gia đánh giá sự hài lòng đối với hoạt động của cơ quan hành chính, coi đây là thước đo hiệu quả công vụ theo tinh thần của Chỉ thị 10/CT-TTg năm 2019.
Việc thực hiện nghiêm túc các quy định này không chỉ giúp rút ngắn thời gian giải quyết công việc mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi, củng cố niềm tin của nhân dân vào bộ máy nhà nước.