Trong nỗ lực thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân và hiện thực hóa mục tiêu có ít nhất 1 triệu doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, Chính phủ đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp cho các đối tượng là doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Đây được xem là một trong những chính sách "trải thảm đỏ" quan trọng nhất dành cho các hộ kinh doanh đang có ý định chuyển mình lên mô hình doanh nghiệp chuyên nghiệp trong bối cảnh năm 2019.
Đòn bẩy từ chính sách miễn thuế TNDN trong 02 năm đầu
Theo nội dung dự thảo, một trong những điểm sáng nhất chính là quy định về việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Cụ thể, đối với các doanh nghiệp mới thành lập từ hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh, Nhà nước dự kiến sẽ miễn thuế TNDN trong thời hạn 02 năm liên tục kể từ khi doanh nghiệp bắt đầu có thu nhập chịu thuế.
Quy định này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính trong giai đoạn đầu khởi nghiệp đầy khó khăn mà còn tạo điều kiện để các đơn vị tích lũy nguồn vốn, tái đầu tư vào công nghệ và mở rộng quy mô sản xuất. Sau khi hết thời gian miễn thuế 02 năm nêu trên, nếu doanh nghiệp thực hiện các dự án đầu tư thuộc ngành nghề hoặc địa bàn ưu đãi đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư 2014, họ sẽ tiếp tục được hưởng các mức ưu đãi thuế suất và thời gian miễn, giảm thuế tương ứng.
Lộ trình thuế suất ưu đãi 15% và 17% sau thời gian miễn thuế
Một điểm đáng chú ý khác là sau khi kết thúc thời gian miễn thuế hoàn toàn, các DNNVV vẫn không phải chịu ngay mức thuế suất phổ thông 20% như quy định tại Điều 11 Thông tư 78/2014/TT-BTC. Thay vào đó, dự thảo đề xuất áp dụng mức thuế suất ưu đãi dựa trên quy mô doanh thu và lao động:
- Thuế suất 15%: Áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm dưới 03 tỷ đồng và số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người.
- Thuế suất 17%: Áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ 03 tỷ đồng đến dưới 50 tỷ đồng và số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 100 người.
Việc xác định doanh thu để áp dụng thuế suất ưu đãi sẽ căn cứ vào tổng doanh thu của năm liền kề trước đó. Đây là sự cụ thể hóa các chính sách hỗ trợ đã được nêu tại Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017, giúp tạo ra môi trường cạnh tranh bình đẳng và bền vững hơn cho khối kinh tế tư nhân.
Những rào cản và trường hợp không được áp dụng ưu đãi
Dù chính sách mang tính khích lệ cao, nhưng cơ quan soạn thảo cũng đưa ra những quy định chặt chẽ để tránh việc trục lợi chính sách. Các doanh nghiệp sẽ không được hưởng ưu đãi miễn, giảm thuế đối với các khoản thu nhập phát sinh từ các hoạt động sau:
- Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng quyền góp vốn; chuyển nhượng bất động sản (trừ nhà ở xã hội); chuyển nhượng dự án đầu tư, quyền tham gia dự án đầu tư, quyền thăm dò, khai thác khoáng sản. - Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh ở ngoài Việt Nam. - Thu nhập từ hoạt động tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu, khí, tài nguyên quý hiếm khác và thu nhập từ hoạt động khai thác khoáng sản. - Thu nhập từ kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt theo quy định của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2008.
Ngoài ra, các công ty con hoặc công ty có quan hệ liên kết mà đối tác liên kết không thuộc đối tượng hưởng thuế suất 15% và 17% cũng sẽ bị loại trừ khỏi phạm vi ưu đãi này nhằm đảm bảo tính minh bạch của hệ thống thuế.
Lời khuyên cho các hộ kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi
Với dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/01/2020, các hộ kinh doanh cần chủ động rà soát lại sổ sách, chuẩn bị các điều kiện về nhân sự và kế toán để sẵn sàng cho việc chuyển đổi. Việc nắm vững các quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2008 và các văn bản hướng dẫn sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa được quyền lợi hợp pháp của mình.
Chính sách miễn thuế 02 năm không chỉ là một con số, đó là niềm tin và sự đồng hành của Nhà nước đối với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa – những "tế bào" quan trọng nhất của nền kinh tế Việt Nam.