Bước sang năm 2019, cánh cửa trở thành viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập đang trở nên thách thức hơn bao giờ hết với những thay đổi mang tính bước ngoặt trong quy chế tuyển dụng. Việc Chính phủ ban hành Nghị định 161/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định về tuyển dụng công chức, viên chức đã chính thức xác lập một lộ trình thi tuyển hoàn toàn mới, đòi hỏi thí sinh phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả kiến thức tổng hợp lẫn kỹ năng chuyên môn.
Cấu trúc 2 vòng thi: Bộ lọc chất lượng từ Nghị định 161
Điểm khác biệt lớn nhất mà người dự tuyển cần nắm vững chính là quy trình thi tuyển hiện nay được chia làm 02 vòng tách biệt. Đây được xem là "bộ lọc" nhằm đảm bảo lựa chọn được những cá nhân không chỉ giỏi chuyên môn mà còn am hiểu sâu sắc về hệ thống chính trị và các quy định pháp luật liên quan.
Vòng 1: Kiểm tra kiến thức nền tảng qua hình thức trắc nghiệm
Tại vòng này, thí sinh sẽ thực hiện bài thi trắc nghiệm trực tiếp trên máy tính. Trong trường hợp cơ quan tuyển dụng chưa đủ điều kiện cơ sở vật chất, hình thức thi trên giấy mới được áp dụng. Nội dung thi bao gồm 03 phần chính:
- Phần I: Kiến thức chung (60 câu hỏi): Tập trung vào hệ thống chính trị, tổ chức bộ máy của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội; quản lý hành chính nhà nước; đặc biệt là các quy định tại Luật Viên chức 2010. Thời gian làm bài là 60 phút.
- Phần II: Ngoại ngữ (30 câu hỏi): Thí sinh được chọn một trong các thứ tiếng như Anh, Nga, Pháp, Đức, Trung Quốc hoặc ngoại ngữ khác theo yêu cầu của vị trí việc làm. Thời gian thi 30 phút. Lưu ý: Nếu vị trí dự tuyển yêu cầu chuyên môn là ngoại ngữ, thí sinh sẽ được miễn thi phần này ở vòng 1.
- Phần III: Tin học (30 câu hỏi): Kiểm tra các kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản theo tiêu chuẩn quy định. Thời gian thi 30 phút. Tương tự ngoại ngữ, nếu vị trí dự tuyển yêu cầu chuyên môn tin học thì thí sinh không phải thi phần này.
Kết quả vòng 1 được xác định theo số câu trả lời đúng. Thí sinh trả lời đúng từ 50% số câu hỏi trở lên cho từng phần thi mới được quyền bước tiếp vào vòng 2.
Vòng 2: Khẳng định năng lực nghiệp vụ chuyên ngành
Sau khi vượt qua "cửa ải" kiến thức chung, thí sinh sẽ bước vào vòng thi quan trọng nhất để quyết định tấm vé trở thành viên chức chính thức. Nội dung thi vòng 2 tập trung hoàn toàn vào kiến thức, năng lực và kỹ năng thực thi công việc theo yêu cầu của vị trí việc làm cần tuyển dụng.
Căn cứ vào tính chất công việc, cơ quan tuyển dụng có thể lựa chọn một trong ba hình thức thi:
- Phỏng vấn: Thời gian thi 30 phút, thang điểm 100.
- Thực hành: Thời gian và nội dung do người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền quyết định dựa trên đặc thù ngành nghề.
- Thi viết: Thời gian thi 180 phút, thang điểm 100.
Sự khác biệt so với quy định cũ tại Nghị định 29/2012/NĐ-CP
Trước khi Nghị định 161/2018/NĐ-CP có hiệu lực, quy trình tuyển dụng được thực hiện theo Nghị định 29/2012/NĐ-CP. Điểm khác biệt cốt yếu nằm ở cách thức tổ chức. Quy định cũ không phân chia rõ rệt thành 2 vòng thi độc lập mà thường tổ chức các môn thi tập trung.
Về hình thức thi chuyên môn nghiệp vụ, quy định cũ tại Nghị định 29/2012/NĐ-CP chỉ giới hạn ở hai hình thức là thi viết hoặc trắc nghiệm kết hợp thực hành. Trong khi đó, quy định mới từ năm 2019 đã mở rộng thêm hình thức phỏng vấn, tạo điều kiện cho các đơn vị sự nghiệp đánh giá toàn diện hơn về thái độ và khả năng ứng biến của ứng viên.
Việc thay đổi cách thức thi tuyển không chỉ đơn thuần là thay đổi thủ tục hành chính, mà là nỗ lực của Nhà nước trong việc hiện đại hóa công tác cán bộ, loại bỏ những tiêu cực và đảm bảo tính công bằng cho mọi thí sinh.
Tóm lại, dù có những điều chỉnh về mặt kỹ thuật và quy trình, cốt lõi của kỳ thi vẫn nằm ở năng lực thực tế của người dự tuyển. Thí sinh cần bám sát các văn bản hướng dẫn như Thông tư 03/2019/TT-BNV để nắm bắt chi tiết các biểu mẫu và quy định bổ sung, từ đó có kế hoạch ôn tập khoa học và hiệu quả nhất.