Lệ phí trước bạ là khoản tiền mà tổ chức, cá nhân phải nộp khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản với cơ quan Nhà nước. Tuy nhiên, nhằm thực hiện các chính sách an sinh xã hội, khuyến khích đầu tư và hỗ trợ các đối tượng đặc thù, pháp luật đã quy định danh mục các trường hợp được miễn hoàn toàn khoản phí này.
Tính đến thời điểm tháng 07/2019, các quy định về miễn lệ phí trước bạ được thực hiện theo Nghị định 140/2016/NĐ-CP và đặc biệt là các nội dung sửa đổi, bổ sung quan trọng tại Nghị định 20/2019/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 10/04/2019). Dưới đây là tổng hợp chi tiết 31 nhóm đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi này.
1. Nhóm đối tượng ngoại giao và tổ chức quốc tế
Theo quy định tại Điều 9 Nghị định 140/2016/NĐ-CP, các trường hợp sau được miễn lệ phí trước bạ:
- Nhà, đất là trụ sở của cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự và cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế thuộc hệ thống Liên hợp quốc.
- Nhà ở của người đứng đầu các cơ quan nêu trên tại Việt Nam.
- Tài sản (trừ nhà, đất) của các viên chức ngoại giao, viên chức lãnh sự và nhân viên hành chính kỹ thuật thuộc các cơ quan này.
2. Nhóm đất nông nghiệp và chính sách hỗ trợ sản xuất
Pháp luật đặc biệt ưu tiên cho lĩnh vực nông nghiệp nhằm thúc đẩy sản xuất và ổn định đời sống nông dân:
- Đất được Nhà nước giao hoặc cho thuê để sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản và làm muối.
- Đất nông nghiệp chuyển đổi quyền sử dụng giữa các hộ gia đình, cá nhân trong cùng xã, phường, thị trấn để thuận lợi cho sản xuất theo quy định của Luật Đất đai 2013.
- Đất nông nghiệp do hộ gia đình, cá nhân tự khai hoang phù hợp với quy hoạch, không có tranh chấp và được cấp Giấy chứng nhận.
3. Nhóm tài sản thừa kế và quà tặng trong gia đình
Đây là một trong những trường hợp phổ biến nhất mà người dân cần lưu ý. Nhà, đất nhận thừa kế hoặc là quà tặng giữa các đối tượng sau sẽ được miễn lệ phí trước bạ:
Vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.
Lưu ý: Các trường hợp này phải được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.
4. Nhóm tài sản phục vụ mục đích công cộng và an sinh xã hội
Các công trình mang tính chất cộng đồng hoặc hỗ trợ người nghèo luôn nằm trong diện ưu tiên:
- Nhà tình nghĩa, nhà đại đoàn kết, nhà được hỗ trợ mang tính chất nhân đạo.
- Đất làm nghĩa trang, nghĩa địa.
- Nhà, đất sử dụng vào mục đích cộng đồng của các tổ chức tôn giáo, cơ sở tín ngưỡng được Nhà nước công nhận (chùa, nhà thờ, thánh thất, đình, đền, miếu...).
- Nhà ở, đất ở của hộ nghèo; đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng khó khăn, Tây Nguyên hoặc các xã thuộc Chương trình 135.
5. Nhóm phương tiện giao thông chuyên dùng và năng lượng sạch
Tại Nghị định 20/2019/NĐ-CP, danh mục phương tiện được miễn phí đã được mở rộng:
- Xe cứu hỏa, xe cứu thương, xe cứu hộ, xe chở rác, xe quét đường...
- Phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt sử dụng năng lượng sạch (điểm mới nổi bật của năm 2019).
- Tàu thủy, thuyền không có động cơ trọng tải đến 15 tấn hoặc có động cơ đến 15 sức ngựa.
- Xe chuyên dùng cho thương binh, bệnh binh, người tàn tật đăng ký tên chính họ.
6. Các trường hợp đăng ký lại và điều động tài sản
Để tránh đánh thuế trùng lặp, pháp luật quy định miễn lệ phí trước bạ khi:
- Tài sản đã được cấp Giấy chứng nhận nay đổi mới mà không thay đổi chủ sở hữu.
- Tài sản của doanh nghiệp điều động trong nội bộ hoặc cơ quan hành chính sự nghiệp điều động nội bộ theo quyết định của cấp có thẩm quyền.
- Góp vốn bằng tài sản vào doanh nghiệp hoặc rút vốn tài sản khi giải thể, phân chia.
Việc nắm rõ các trường hợp được miễn lệ phí trước bạ không chỉ giúp người dân và doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi tài chính hợp pháp mà còn giúp quá trình thực hiện các thủ tục hành chính về đất đai, tài sản trở nên thuận lợi và minh bạch hơn. Nếu bạn thuộc một trong các diện nêu trên, hãy chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh để được hưởng chính sách ưu đãi từ Nhà nước.