Trong bối cảnh tinh giản biên chế và nâng cao chất lượng đội ngũ nhân sự tại các đơn vị sự nghiệp công lập, quy định về tuyển dụng viên chức đã có những thay đổi quan trọng. Đặc biệt, theo quy định mới nhất áp dụng trong năm 2019, có tới 6 nhóm đối tượng được xem xét tiếp nhận vào viên chức mà không nhất thiết phải trải qua kỳ thi tuyển hay xét tuyển thông thường. Đây được coi là cơ hội "vàng" để thu hút nhân tài và những người có kinh nghiệm thực tiễn dày dặn vào bộ máy nhà nước.
Căn cứ pháp lý mới nhất về xét tuyển đặc cách viên chức
Kể từ ngày 15/01/2019, việc tuyển dụng viên chức được thực hiện theo các quy định tại Nghị định 161/2018/NĐ-CP. Văn bản này đã sửa đổi, bổ sung nhiều điều của Nghị định 29/2012/NĐ-CP và Luật Viên chức 2010.
Theo đó, thay vì gọi là "xét tuyển đặc cách" như trước đây, quy định mới sử dụng thuật ngữ "tiếp nhận vào viên chức". Tuy nhiên, về bản chất, đây vẫn là hình thức tuyển dụng dành cho các đối tượng đặc thù, có năng lực và kinh nghiệm phù hợp với vị trí việc làm cần tuyển.
Chi tiết 6 trường hợp được đặc cách tiếp nhận vào viên chức
Dưới đây là danh sách chi tiết các đối tượng được xem xét tiếp nhận vào viên chức mà không qua thi tuyển:
1. Người có ít nhất 5 năm kinh nghiệm công tác phù hợp
Đây là nhóm đối tượng phổ biến nhất. Để được xét đặc cách, người lao động cần đáp ứng đồng thời các điều kiện:
- Có ít nhất 05 năm công tác ở vị trí việc làm yêu cầu trình độ đào tạo đại học trở lên phù hợp với yêu cầu của vị trí việc làm cần tuyển dụng.
- Có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc (không kể thời gian tập sự, thử việc).
- Nếu có thời gian công tác đứt quãng mà chưa nhận trợ cấp BHXH một lần thì được cộng dồn.
Nhóm này bao gồm các đối tượng cụ thể sau:
- Người ký hợp đồng lao động làm chuyên môn tại đơn vị sự nghiệp công lập (tự bảo đảm chi thường xuyên, đầu tư) hoặc đơn vị ngoài công lập.
- Người hưởng lương trong lực lượng vũ trang (Quân đội, Công an) và người làm công tác cơ yếu.
- Cán bộ, công chức cấp xã.
- Người làm việc tại doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ.
2. Người có tài năng, năng khiếu đặc biệt
Pháp luật ưu tiên tiếp nhận những cá nhân có năng khiếu vượt trội phù hợp với vị trí việc làm trong các lĩnh vực đặc thù như: Văn hóa, nghệ thuật, thể dục thể thao, và các ngành nghề truyền thống. Những đối tượng này thường được tuyển dụng dựa trên các giải thưởng, thành tích đạt được trong quá trình hoạt động nghề nghiệp.
3. Người đã từng là cán bộ, công chức, viên chức
Trường hợp một cá nhân đã từng là viên chức hoặc công chức, sau đó chuyển sang làm việc tại các tổ chức chính trị - xã hội, lực lượng vũ trang hoặc doanh nghiệp nhà nước, nay có nguyện vọng quay trở lại làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập thì cũng được xem xét tiếp nhận đặc cách.
Quy trình sát hạch thay vì thi tuyển
Một điểm đáng lưu ý là dù được miễn thi tuyển, nhưng các đối tượng nêu trên không được "vào thẳng" một cách tùy tiện. Theo khoản 4 Điều 2 Nghị định 161/2018/NĐ-CP, người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng phải thành lập Hội đồng kiểm tra, sát hạch.
"Kiểm tra về các điều kiện, tiêu chuẩn, văn bằng, chứng chỉ của người được đề nghị tiếp nhận theo yêu cầu của vị trí việc làm cần tuyển; Sát hạch về trình độ hiểu biết chung và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của người được đề nghị tiếp nhận."
Hình thức sát hạch có thể là phỏng vấn hoặc thực hành, tùy thuộc vào tính chất công việc và quyết định của người đứng đầu đơn vị. Sau khi có kết quả sát hạch đạt yêu cầu, người lao động sẽ được ký hợp đồng làm việc và chính thức trở thành viên chức.
Lời khuyên cho người lao động trong năm 2019
Với những quy định thông thoáng hơn tại Nghị định 161/2018/NĐ-CP, những người đã có thời gian cống hiến và tích lũy kinh nghiệm bên ngoài khu vực công lập hoàn toàn có thể tự tin ứng tuyển vào các đơn vị sự nghiệp nhà nước. Điều quan trọng là bạn cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh quá trình đóng BHXH và các bằng cấp, chứng chỉ chuyên môn phù hợp để quy trình xét tuyển diễn ra thuận lợi.
Quy định này không chỉ giúp giảm bớt áp lực thi cử mà còn đảm bảo tính công bằng, ghi nhận đúng giá trị của những người đã có kinh nghiệm thực tế, góp phần xây dựng đội ngũ viên chức chuyên nghiệp và hiệu quả.