Trong nỗ lực cải cách hành chính và xây dựng một Chính phủ kiến tạo, phục vụ nhân dân, Chính phủ và Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành những quy định mang tính đột phá về văn hóa công vụ. Những khái niệm tưởng chừng đơn giản như “4 xin”, “4 luôn” hay “4 có” thực chất là những chuẩn mực đạo đức, tác phong làm việc cốt lõi mà mỗi cán bộ, công chức, viên chức phải nằm lòng.
Cán bộ, công chức tận tình hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục hành chính (ảnh minh họa)
1. “4 xin” và “4 luôn”: Chuẩn mực giao tiếp với nhân dân
Cuối năm 2018, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án văn hóa công vụ tại Quyết định 1847/QĐ-TTg. Đây được coi là “kim chỉ nam” cho việc thay đổi thái độ phục vụ của đội ngũ công bộc của dân.
Theo đó, trong giao tiếp với người dân và doanh nghiệp, cán bộ, công chức, viên chức phải thực hiện nghiêm túc phương châm “4 xin”:
- Xin chào: Thể hiện sự cởi mở, đón tiếp nồng hậu ngay từ giây phút đầu tiên.
- Xin lỗi: Sẵn sàng nhận trách nhiệm khi có sai sót hoặc chậm trễ trong giải quyết công việc.
- Xin cảm ơn: Ghi nhận sự hợp tác và đóng góp của người dân.
- Xin phép: Thể hiện sự tôn trọng quyền lợi và không gian của người dân.
Song hành cùng “4 xin” là nguyên tắc “4 luôn” để tạo nên một môi trường làm việc thân thiện:
- Luôn mỉm cười: Xóa bỏ khoảng cách giữa cơ quan công quyền và người dân.
- Luôn nhẹ nhàng: Giữ thái độ điềm tĩnh, lịch sự trong mọi tình huống.
- Luôn lắng nghe: Thấu hiểu tâm tư, nguyện vọng và những vướng mắc của nhân dân.
- Luôn giúp đỡ: Tận tình hướng dẫn quy trình, giải thích cặn kẽ các thắc mắc.
Các cơ quan nhà nước tích cực triển khai Đề án văn hóa công vụ nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ (ảnh minh họa)
2. Chế tài nghiêm khắc đối với thái độ hách dịch, cửa quyền
Việc thực hiện văn hóa công vụ không chỉ dừng lại ở mức độ khuyến khích mà đã được cụ thể hóa bằng các chế tài kỷ luật. Theo quy định tại Nghị định 34/2011/NĐ-CP (đối với công chức) và Nghị định 27/2012/NĐ-CP (đối với viên chức), những hành vi vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm.
Cán bộ, công chức, viên chức có thái độ hách dịch, cửa quyền hoặc gây khó khăn, phiền hà đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân trong thi hành nhiệm vụ, công vụ sẽ bị kỷ luật bằng hình thức khiển trách.
Nếu tái phạm hoặc gây hậu quả nghiêm trọng, mức độ kỷ luật có thể tăng lên tùy theo tính chất của hành vi vi phạm, nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và giữ gìn uy tín của bộ máy nhà nước.
3. “4 có”: Luồng gió mới trong công tác cán bộ
Bên cạnh văn hóa giao tiếp, công tác cán bộ cũng có những chuyển biến mạnh mẽ với tinh thần “4 có”: Có lên, có xuống, có vào, có ra. Nội dung này được nhấn mạnh tại Nghị quyết 26-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
Mục tiêu của “4 có” là:
- Xây dựng văn hóa từ chức: Khuyến khích cán bộ chủ động xin thôi giữ chức vụ khi thấy mình không còn đủ năng lực, uy tín hoặc để xảy ra sai phạm tại đơn vị mình phụ trách.
- Xóa bỏ tư duy “ghế vĩnh viễn”: Việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức phải trở thành hoạt động bình thường, dựa trên kết quả đánh giá năng lực và đạo đức thực tế.
- Ngăn chặn chạy chức, chạy quyền: Tạo cơ chế cạnh tranh lành mạnh, đưa những người có đức, có tài vào bộ máy và loại bỏ những người yếu kém.
Việc thực hiện đồng bộ “4 xin, 4 luôn, 4 có” không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước, hướng tới một nền hành chính hiện đại, minh bạch và nhân văn.