Vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm luôn là tâm điểm chú ý của dư luận, đặc biệt là việc sử dụng các loại hóa chất, phẩm màu trong chế biến. Để thắt chặt quản lý, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 24/2019/TT-BYT quy định chi tiết về danh mục phụ gia thực phẩm được phép sử dụng.
Danh mục 57 loại phẩm màu được phép lưu hành
Theo quy định mới nhất, có tổng cộng 57 loại phụ gia phẩm màu được phép sử dụng trong thực phẩm tại Việt Nam. Danh mục này được xây dựng dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế của Ủy ban Tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (Codex) và tình hình thực tiễn tại nước ta.
Một số loại phẩm màu phổ biến trong danh mục bao gồm:
- Curcumin (100i): Phẩm màu tự nhiên chiết xuất từ nghệ.
- Riboflavin (101i, 101ii): Vitamin B2, tạo màu vàng tự nhiên.
- Tartrazin (102): Phẩm màu tổng hợp tạo màu vàng chanh.
- Sunset yellow FCF (110): Tạo màu vàng cam rực rỡ.
- Carmin (120): Màu đỏ chiết xuất từ côn trùng hoặc tổng hợp.
- Erythrosin (127): Tạo màu hồng đỏ đặc trưng.
Việc liệt kê chi tiết tên tiếng Việt và tên tiếng Anh giúp các doanh nghiệp dễ dàng đối chiếu khi nhập khẩu nguyên liệu hoặc công bố chất lượng sản phẩm theo Luật An toàn thực phẩm 2010.
5 nguyên tắc vàng khi sử dụng phụ gia thực phẩm
Không phải cứ nằm trong danh mục là có thể sử dụng tùy tiện. Thông tư 24/2019/TT-BYT đã cụ thể hóa các nguyên tắc sử dụng tại Điều 7 như sau:
"1. Phụ gia thực phẩm được phép sử dụng và đúng đối tượng thực phẩm. 2. Không vượt quá mức sử dụng tối đa đối với một loại thực phẩm hoặc nhóm thực phẩm. 3. Hạn chế đến mức thấp nhất lượng phụ gia thực phẩm cần thiết để đạt được hiệu quả kỹ thuật mong muốn. 4. Chỉ sử dụng phụ gia thực phẩm nếu việc sử dụng này đạt được hiệu quả mong muốn nhưng không có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe con người, không lừa dối người tiêu dùng. 5. Chỉ sử dụng phụ gia thực phẩm có chất lượng vệ sinh an toàn, được phép lưu hành."
Đặc biệt, đối với các sản phẩm dành cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, việc sử dụng phụ gia phẩm màu bị kiểm soát cực kỳ nghiêm ngặt. Các tổ chức, cá nhân sản xuất phải đảm bảo không có phụ gia từ thành phần nguyên liệu trừ một số trường hợp đặc biệt được quy định cụ thể.
Xử phạt nghiêm các vi phạm về phẩm màu thực phẩm
Việc sử dụng phẩm màu ngoài danh mục hoặc vượt quá liều lượng cho phép sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định tại Nghị định 115/2018/NĐ-CP. Tùy vào mức độ vi phạm, cá nhân hoặc tổ chức có thể bị phạt tiền từ hàng chục đến hàng trăm triệu đồng, thậm chí bị đình chỉ hoạt động sản xuất, kinh doanh và buộc tiêu hủy sản phẩm vi phạm.
Danh mục 57 loại phẩm màu này sẽ được Bộ Y tế rà soát và thay đổi định kỳ 02 năm một lần hoặc đột xuất để phù hợp với các nghiên cứu khoa học mới nhất về sức khỏe con người. Do đó, các đơn vị kinh doanh cần thường xuyên cập nhật thông tin để tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.
Thông tư này chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 16/10/2019, thay thế hoàn toàn các quy định trước đây về quản lý phụ gia thực phẩm.