Việc đánh giá, xếp loại chất lượng Đảng viên hằng năm là một trong những khâu quan trọng nhất trong công tác xây dựng Đảng, nhằm giúp mỗi cá nhân "tự soi, tự sửa" và nâng cao tinh thần trách nhiệm. Căn cứ vào Quy định 132-QĐ/TW năm 2018 của Bộ Chính trị, Ban Tổ chức Trung ương đã ban hành Hướng dẫn 21-HD/BTCTW năm 2019, quy định chi tiết về 4 khung tiêu chuẩn đánh giá chất lượng Đảng viên.
Đối tượng và nguyên tắc đánh giá chất lượng Đảng viên
Theo quy định, đối tượng đánh giá bao gồm Đảng viên trong toàn Đảng, ngoại trừ những người đang được miễn công tác và sinh hoạt Đảng hoặc đang bị đình chỉ sinh hoạt Đảng. Việc đánh giá phải đảm bảo tính khách quan, công tâm, dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị và phẩm chất đạo đức, lối sống.
Nguyên tắc cốt lõi là lấy kết quả kiểm điểm của tập thể làm cơ sở để kiểm điểm cá nhân và ngược lại. Đặc biệt, đối với Đảng viên là cán bộ, công chức, viên chức, kết quả xếp loại Đảng viên phải gắn liền với kết quả đánh giá thực hiện nhiệm vụ chuyên môn tại cơ quan, đơn vị.
Chi tiết 4 khung tiêu chuẩn xếp loại chất lượng Đảng viên
Dựa trên Hướng dẫn 21-HD/BTCTW, chất lượng Đảng viên được phân định thành 4 mức độ cụ thể như sau:
1. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: Gương mẫu và sáng tạo
Đây là mức xếp loại cao nhất dành cho những Đảng viên thực sự tiêu biểu. Các tiêu chuẩn bao gồm:
- Gương mẫu đi đầu: Đảng viên phải là tấm gương sáng về năng lực, phẩm chất đạo đức và lối sống tại địa phương, đơn vị.
- Đổi mới sáng tạo: Luôn đi đầu trong việc đổi mới, sáng tạo, có các sản phẩm cụ thể được lượng hóa và mang lại hiệu quả thiết thực.
- Thành tích nổi bật: Có nhiều thành tích xuất sắc trong công tác, được các Đảng viên khác và quần chúng nhân dân học tập, noi theo.
- Kết quả công việc: Toàn bộ các tiêu chí về nhiệm vụ chính trị được giao đều phải đạt mức "Xuất sắc", các tiêu chí còn lại đạt mức "Tốt" trở lên.
Đặc biệt, đối với Đảng viên là cán bộ, công chức, viên chức, điều kiện tiên quyết là phải được xếp loại "Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ" trong công tác chuyên môn.
2. Hoàn thành tốt nhiệm vụ: Đảm bảo chất lượng công việc
Mức xếp loại này dành cho Đảng viên đáp ứng tốt các yêu cầu công tác nhưng chưa đạt đến mức tiêu biểu xuất sắc:
- Các tiêu chí về kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị được giao đều được đánh giá đạt cấp độ "Tốt" trở lên.
- Các tiêu chí còn lại (như tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống) phải đạt cấp độ "Trung bình" trở lên.
- Đối với cán bộ, công chức, viên chức, yêu cầu tối thiểu là phải được xếp loại "Hoàn thành tốt nhiệm vụ" trở lên trong công tác chuyên môn.
3. Hoàn thành nhiệm vụ: Đáp ứng yêu cầu cơ bản
Đảng viên được xếp loại ở mức này khi:
- Các tiêu chí cơ bản về nhiệm vụ và phẩm chất đều được đánh giá đạt cấp độ "Trung bình" trở lên.
- Đảm bảo thực hiện đầy đủ các quy định của Điều lệ Đảng và các quy định tại nơi cư trú.
- Đối với cán bộ, công chức, viên chức, phải đạt mức xếp loại "Hoàn thành nhiệm vụ" trở lên trong công tác chuyên môn.
4. Không hoàn thành nhiệm vụ: Những trường hợp cần lưu ý
Đây là mức xếp loại dành cho Đảng viên vi phạm các quy định hoặc không đáp ứng yêu cầu công tác. Cụ thể:
- Suy thoái tư tưởng: Có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" đã được cấp có thẩm quyền kết luận.
- Hiệu quả công việc thấp: Chỉ hoàn thành dưới 50% chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao trong năm.
- Vi phạm kỷ luật: Đảng viên bị thi hành kỷ luật trong năm (một vi phạm chỉ tính một lần khi xếp loại).
- Xếp loại chuyên môn kém: Bị xếp loại "Không hoàn thành nhiệm vụ" ở vai trò cán bộ, công chức, viên chức.
Tỷ lệ xếp loại và những điểm mới cần lưu ý
Một điểm đáng chú ý trong Hướng dẫn 21-HD/BTCTW là việc khống chế tỷ lệ Đảng viên "Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ". Theo đó, số lượng Đảng viên đạt mức này không được vượt quá 20% số Đảng viên được xếp loại "Hoàn thành tốt nhiệm vụ" trong từng tổ chức cơ sở Đảng.
Việc áp dụng các khung tiêu chuẩn này một cách nghiêm túc sẽ giúp sàng lọc, nâng cao chất lượng đội ngũ Đảng viên, đồng thời tạo động lực để mỗi cá nhân không ngừng phấn đấu, rèn luyện, xứng đáng với vai trò tiền phong, gương mẫu của người chiến sĩ cộng sản.
Trích dẫn Hướng dẫn 21-HD/BTCTW: "Đánh giá, xếp loại chất lượng hằng năm để các cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo cơ quan, đơn vị và từng cá nhân tự soi, tự sửa lại mình, từ đó đề ra chủ trương, giải pháp phát huy ưu điểm, khắc phục hạn chế, khuyết điểm..."