Sự ra đời của Luật Nhà giáo 2025 đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ sư phạm tại Việt Nam. Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất chính là lộ trình cải cách tiền lương dự kiến áp dụng từ năm 2026, hứa hẹn đưa thu nhập của giáo viên lên vị thế dẫn đầu trong khu vực công.
Vị thế mới của nhà giáo: Lương cao nhất hệ thống hành chính sự nghiệp?
Không còn là những lời hứa hẹn, vị thế của người thầy đã được luật hóa một cách mạnh mẽ. Tại Điều 23 Luật Nhà giáo 2025, Nhà nước đã khẳng định nguyên tắc ưu tiên đặc biệt cho tiền lương của nhà giáo.
Khoản 1 Điều 23 Luật Nhà giáo 2025 quy định:
a) Lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp;
b) Phụ cấp ưu đãi nghề và phụ cấp khác theo tính chất công việc, theo vùng theo quy định của pháp luật;
Điều này đồng nghĩa với việc từ ngày 01/06/2026, khi luật chính thức có hiệu lực, giáo viên sẽ không chỉ hưởng lương theo ngạch bậc thông thường mà còn được cộng hưởng từ các loại phụ cấp ưu đãi nghề, phụ cấp vùng miền và các khoản hỗ trợ đặc thù khác. Đây là nỗ lực nhằm thu hút nhân tài vào ngành giáo dục và đảm bảo cuộc sống ổn định cho những người đang cống hiến cho sự nghiệp trồng người.
Giải mã hệ số lương đặc thù: Ai sẽ được hưởng mức 1,6?
Điểm mới nhất trong dự thảo Nghị định hướng dẫn là việc bổ sung hệ số lương đặc thù. Thay vì chỉ dựa vào hệ số lương quy định tại Nghị định 204/2004/NĐ-CP, mức lương thực tế sẽ được nhân thêm một hệ số đặc thù tùy theo cấp học và trình độ.
Theo đề xuất, hệ số lương đặc thù sẽ dao động từ 1,1 đến 1,6. Đáng chú ý, mức hệ số cao nhất (1,6) dự kiến dành cho các đối tượng như:
- Giảng viên giáo dục nghề nghiệp thực hành.
- Giáo viên THCS, tiểu học chưa đạt trình độ chuẩn (trình độ cao đẳng).
- Giáo viên mầm non chưa đạt trình độ chuẩn (trình độ trung cấp).
Việc áp dụng hệ số cao cho các đối tượng chưa đạt chuẩn hoặc ở các cấp học thấp hơn được xem là giải pháp hỗ trợ để các thầy cô yên tâm công tác trong khi thực hiện lộ trình nâng chuẩn trình độ theo quy định.
Cách tính lương giáo viên từ năm 2026: Công thức mới có gì khác biệt?
Hiện nay, mức lương của giáo viên vẫn đang được tính dựa trên mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP. Tuy nhiên, từ năm 2026, công thức tính sẽ trở nên phức tạp và có lợi hơn cho người lao động:
Tiền lương = (Hệ số lương + Hệ số phụ cấp chức vụ + Phụ cấp thâm niên vượt khung + Chênh lệch bảo lưu) x Mức lương cơ sở x Hệ số lương đặc thù
Ví dụ thực tế: Một giáo viên mầm non mới tuyển dụng có hệ số lương bậc 1 là 2,34. Nếu áp dụng hệ số đặc thù 1,45, mức lương cơ bản (chưa tính phụ cấp ưu đãi nghề) sẽ tăng lên đáng kể so với cách tính cũ. Điều này tạo ra sự phân hóa rõ rệt và công bằng hơn, phản ánh đúng tính chất đặc thù của từng vị trí việc làm trong ngành giáo dục.
Với những thay đổi mang tính đột phá này, ngành giáo dục kỳ vọng sẽ giải quyết được bài toán thiếu hụt giáo viên và tạo ra môi trường làm việc chuyên nghiệp, nơi mà sự cống hiến luôn được đền đáp xứng đáng bằng những giá trị vật chất cụ thể.