Cán bộ hải quan kiểm tra đá quý tại cửa khẩu (ảnh minh họa)
Việc mang theo tài sản có giá trị lớn như đá quý, kim loại quý khi băng qua biên giới luôn là vấn đề được cơ quan quản lý giám sát chặt chẽ nhằm ngăn chặn các hành vi rửa tiền và tài trợ khủng bố. Kể từ ngày 14/11/2019, theo quy định tại Thông tư 20/2019/TT-NHNN, danh mục các loại giấy tờ mà cá nhân phải xuất trình cho Hải quan cửa khẩu đã được bổ sung và quy định chi tiết hơn.
Quy định mới về kiểm soát đá quý tại cửa khẩu
Theo bối cảnh pháp lý cuối năm 2019, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư 20/2019/TT-NHNN nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 35/2013/TT-NHNN. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc siết chặt quản lý đối với các cá nhân (bao gồm cả người cư trú và người không cư trú) khi xuất cảnh, nhập cảnh mang theo đá quý, kim loại quý (trừ vàng).
Quy định này không chỉ đơn thuần là thủ tục hành chính mà còn là một phần trong nỗ lực thực hiện Luật Phòng, chống rửa tiền 2012, giúp minh bạch hóa nguồn gốc tài sản di chuyển qua biên giới.
Danh mục giấy tờ bắt buộc phải xuất trình
Khi cá nhân mang theo đá quý thuộc diện phải khai báo Hải quan, bên cạnh tờ khai, họ bắt buộc phải xuất trình một trong các loại giấy tờ sau:
- Hóa đơn hợp pháp: Đây phải là hóa đơn được cấp bởi các doanh nghiệp, tổ chức được phép kinh doanh, mua bán kim loại quý, đá quý theo quy định của pháp luật Việt Nam.
- Giấy tờ chứng minh nguồn gốc khác: Trong trường hợp không có hóa đơn (ví dụ: tài sản thừa kế, quà tặng), cá nhân phải có các văn bản khác chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của số đá quý đó.
Hóa đơn và chứng từ là căn cứ quan trọng để xác định tính hợp pháp của đá quý (ảnh minh họa)
Cần lưu ý rằng, các loại giấy tờ này khi xuất trình cho Hải quan cửa khẩu phải là bản chính hoặc bản sao có chứng thực theo đúng quy định pháp luật về công chứng, chứng thực.
Lưu ý đặc biệt về ngôn ngữ và chứng thực
Một điểm mới quan trọng mà người dân cần hết sức lưu ý là quy định về ngôn ngữ của các chứng từ. Nếu các hóa đơn hoặc giấy tờ chứng minh nguồn gốc được lập bằng tiếng nước ngoài, yêu cầu cụ thể như sau:
Đối với cá nhân xuất cảnh: Phải có bản dịch tiếng Việt có chứng thực. Tuy nhiên, quy định cũng tạo điều kiện thuận lợi khi miễn trừ yêu cầu này nếu cá nhân đó đã xuất trình bản chính hoặc bản sao có chứng thực khi nhập cảnh trước đó.
Đối với cá nhân nhập cảnh: Phải xuất trình bản chính hoặc bản sao chứng thực của các giấy tờ liên quan.
Tầm quan trọng của việc tuân thủ quy định
Việc không xuất trình được giấy tờ hợp pháp không chỉ dẫn đến việc bị tạm giữ tài sản tại cửa khẩu mà còn có thể khiến cá nhân đối mặt với các chế tài xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng. Đặc biệt, trong bối cảnh các quy định về phòng chống rửa tiền ngày càng nghiêm ngặt, việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ là cách tốt nhất để bảo vệ quyền lợi chính đáng của chủ sở hữu tài sản.
Thông tư 20/2019/TT-NHNN chính thức có hiệu lực từ ngày 14/11/2019, đánh dấu một bước tiến trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý ngoại hối và phòng chống tội phạm tài chính tại Việt Nam.