Theo lộ trình triển khai của Bộ Công an, dự kiến từ ngày 01/01/2020, việc cấp thẻ Căn cước công dân sẽ được thực hiện đồng bộ trên phạm vi cả nước thay thế cho Chứng minh nhân dân (CMND) truyền thống. Mặc dù các loại CMND 9 số và 12 số đã cấp trước đó vẫn có giá trị sử dụng đến hết thời hạn 15 năm, nhưng nhiều người dân đã chủ động thực hiện thủ tục đổi sang thẻ Căn cước công dân để thuận tiện hơn trong các giao dịch điện tử.
Tuy nhiên, một vấn đề phát sinh khiến nhiều người lo lắng là khi đổi từ CMND 9 số sang Căn cước công dân, số định danh cá nhân sẽ bị thay đổi hoàn toàn (từ 9 số sang 12 số). Điều này gây ra không ít phiền toái khi thực hiện các giao dịch tại ngân hàng, bảo hiểm hay các thủ tục nhà đất vốn đã đăng ký bằng số CMND cũ. Để giải quyết vấn đề này, theo quy định tại Luật Căn cước công dân 2014 và các văn bản hướng dẫn mới nhất, người dân có thể sử dụng 2 phương thức sau để xác nhận mối liên hệ giữa hai loại giấy tờ này.
1. Sử dụng Chứng minh nhân dân đã được cắt góc
Đây là phương thức truyền thống và phổ biến nhất. Theo quy định cũ, khi người dân đến làm thủ tục đổi sang thẻ Căn cước công dân, cán bộ tiếp nhận sẽ tiến hành cắt góc CMND cũ và trả lại ngay cho công dân. Tuy nhiên, quy trình này đã có sự thay đổi quan trọng kể từ ngày 18/11/2019 nhằm đảm bảo quyền lợi tối đa cho người dân trong thời gian chờ đợi thẻ mới.
Cụ thể, theo quy định tại khoản 4 Điều 1 Thông tư 40/2019/TT-BCA, trong thời gian chờ cấp thẻ Căn cước công dân, cơ quan công an sẽ chưa thực hiện việc cắt góc CMND ngay (nếu CMND còn rõ nét). Người dân vẫn được giữ lại CMND cũ để sử dụng bình thường cho các giao dịch cần thiết trong thời gian chờ đợi.
Việc cắt góc sẽ chỉ được thực hiện tại thời điểm trả thẻ Căn cước công dân mới. Cán bộ sẽ yêu cầu công dân nộp lại giấy hẹn cùng CMND cũ để tiến hành cắt góc phía trên bên phải mặt trước (mỗi cạnh góc vuông là 2cm) và trả lại cho người dân. CMND bị cắt góc tuy không còn giá trị pháp lý để lưu hành như một giấy tờ tùy thân độc lập, nhưng lại là bằng chứng vật chất quan trọng để chứng minh số CMND cũ của bạn khi thực hiện các giao dịch đối chiếu tại ngân hàng hoặc các cơ quan hành chính khác.
2. Sử dụng Giấy xác nhận số Chứng minh nhân dân
Bên cạnh việc giữ lại CMND cắt góc, một phương thức xác nhận có tính pháp lý cao hơn và được chuẩn hóa là Giấy xác nhận số CMND. Đây là văn bản chính thức do cơ quan Công an cấp, xác nhận rõ ràng số CMND cũ và số thẻ Căn cước công dân mới thuộc về cùng một người.
Điểm mới đáng chú ý từ ngày 18/11/2019 là tất cả các trường hợp chuyển từ CMND 9 số sang thẻ Căn cước công dân đều sẽ được cơ quan Công an chủ động cấp Giấy xác nhận số CMND mà người dân không cần phải làm đơn đề nghị riêng lẻ như trước đây. Quy định này giúp giảm bớt thủ tục phiền hà và đảm bảo 100% người dân có đủ giấy tờ để điều chỉnh thông tin cá nhân sau khi đổi thẻ.
Sự thay đổi này cũng đi kèm với việc cập nhật mẫu biểu mới. Theo Thông tư 41/2019/TT-BCA, mẫu Tờ khai Căn cước công dân đã được lược bỏ mục yêu cầu cấp Giấy xác nhận số CMND (mục 22 cũ), vì hiện nay đây đã trở thành thủ tục mặc định của cơ quan công an.
Lưu ý quan trọng: Trong trường hợp CMND cũ của bạn bị hỏng, bong tróc hoặc không rõ nét đến mức không thể đối chiếu được, cơ quan công an sẽ tiến hành thu hồi và hủy bỏ thay vì cắt góc trả lại. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể yên tâm vì trong mọi tình huống, bạn hoàn toàn có thể yêu cầu cấp Giấy xác nhận số CMND để phục vụ công việc.
Lời khuyên cho người dân khi đi làm thẻ Căn cước công dân
Để quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi, người dân nên lưu ý một số điểm sau:
- Kiểm tra kỹ thông tin: Khi nhận Giấy xác nhận số CMND, hãy đối chiếu chính xác từng con số của CMND cũ và CCCD mới để tránh sai sót về sau.
- Bảo quản cẩn thận: Giấy xác nhận số CMND và CMND cắt góc là những giấy tờ "hộ mệnh" cực kỳ quan trọng. Bạn nên photo công chứng nhiều bản để sử dụng khi cần thiết, tránh làm mất bản chính.
- Chủ động cập nhật thông tin: Sau khi có thẻ mới và giấy xác nhận, bạn nên chủ động liên hệ với ngân hàng, cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội... để cập nhật thông tin cá nhân, tránh gián đoạn các quyền lợi sát sườn.
Việc nắm vững các quy định về xác nhận số CMND không chỉ giúp bạn tự tin hơn khi thực hiện các thủ tục hành chính mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bản thân trong bối cảnh số hóa định danh cá nhân đang diễn ra mạnh mẽ.