Ngày 22/11/2019, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định 1679/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030. Đây được coi là một bước ngoặt quan trọng trong chính sách dân số của nước ta, chuyển trọng tâm từ kế hoạch hóa gia đình sang giải quyết toàn diện các vấn đề về quy mô, cơ cấu, phân bố và đặc biệt là nâng cao chất lượng dân số.
Chuyển trọng tâm chính sách dân số sang nâng cao chất lượng giống nòi
Theo nội dung tại Điều 1 Quyết định 1679/QĐ-TTg, Chiến lược Dân số mới quán triệt sâu sắc tinh thần của Nghị quyết 21-NQ/TW. Mục tiêu tổng quát là duy trì vững chắc mức sinh thay thế, đưa tỉ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên, tận dụng hiệu quả cơ cấu dân số vàng và thích ứng với già hóa dân số.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất của Chiến lược chính là các chỉ số cụ thể về tầm vóc và sức khỏe của người Việt Nam trong thập kỷ tới. Chính phủ đặt kỳ vọng lớn vào việc cải thiện thể chất của thế hệ trẻ, coi đây là nhân tố then chốt để phát triển đất nước nhanh và bền vững.
"Đến năm 2030, chiều cao người Việt Nam 18 tuổi đối với nam đạt 168,5 cm, nữ đạt 157,5 cm. Tuổi thọ bình quân đạt 75 tuổi, trong đó thời gian sống khỏe mạnh đạt tối thiểu 68 năm."
Những mục tiêu cụ thể đầy tham vọng đến năm 2030
Chiến lược đề ra 8 mục tiêu cụ thể với các con số định lượng rõ ràng, bao phủ mọi khía cạnh của đời sống dân số:
- Về mức sinh: Duy trì mức sinh thay thế bình quân mỗi phụ nữ có 2,1 con; quy mô dân số đạt khoảng 104 triệu người.
- Về cơ cấu giới tính: Đưa tỉ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên, dưới 109 bé trai/100 bé gái sinh ra sống.
- Về sức khỏe tiền hôn nhân: Phấn đấu 90% cặp nam, nữ thanh niên được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn.
Bên cạnh đó, Chiến lược cũng đặc biệt quan tâm đến các đối tượng yếu thế và vùng sâu vùng xa. Mục tiêu đặt ra là cơ bản ngăn chặn tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng dân tộc thiểu số, đồng thời bảo đảm 100% người cao tuổi có thẻ bảo hiểm y tế và được chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng.
Giải pháp đột phá để hiện thực hóa tầm nhìn
Để đạt được những mục tiêu trên, Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp:
1. Đổi mới truyền thông và vận động
Chuyển đổi nhận thức của toàn xã hội về công tác dân số trong tình hình mới. Không chỉ là "mỗi gia đình có 2 con" mà còn là nuôi dạy con tốt, chăm sóc sức khỏe sinh sản và nâng cao thể lực.
2. Hoàn thiện cơ chế, chính sách
Rà soát, điều chỉnh các quy định về xử lý vi phạm trong công tác dân số; nghiên cứu các chính sách khuyến khích sinh đủ 2 con tại những vùng có mức sinh thấp.
3. Phát triển mạng lưới dịch vụ
Nâng cao chất lượng dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, tầm soát trước sinh và sơ sinh. Đặc biệt là phát triển mạng lưới chăm sóc người cao tuổi và các trung tâm hỗ trợ sinh sản hiện đại.
Việc thực hiện thành công Chiến lược Dân số đến năm 2030 không chỉ giúp cải thiện tầm vóc người Việt mà còn tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao, tận dụng tối đa "cơ cấu dân số vàng" để đưa Việt Nam bứt phá trong giai đoạn tới.
Hệ Thống Pháp Luật