1. Thống nhất mô hình Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam
Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Luật Chứng khoán 2019 chính là việc quy định về mô hình tổ chức của Sở giao dịch chứng khoán. Thay vì duy trì hai sở giao dịch độc lập như hiện nay, pháp luật hướng tới việc thành lập Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 43 Luật Chứng khoán 2019, Sở giao dịch chứng khoán Việt Nam là doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần biểu quyết. Việc phân định lại chức năng giữa Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (tập trung trái phiếu và chứng khoán phái sinh) và Sở giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (tập trung cổ phiếu) sẽ giúp tối ưu hóa vận hành và nâng cao hiệu quả quản lý.
2. Siết chặt kỷ cương với các hành vi bị nghiêm cấm
Để làm sạch thị trường, Điều 12 Luật Chứng khoán 2019 đã bổ sung và làm rõ các hành vi bị nghiêm cấm. Đáng chú ý là việc cấm sử dụng nhiều tài khoản để tạo cung, cầu giả tạo hoặc cho mượn tài khoản dẫn đến thao túng giá.
Hành vi thao túng thị trường chứng khoán không chỉ gây thiệt hại cho nhà đầu tư mà còn làm xói mòn niềm tin vào nền kinh tế. Việc quy định rõ ràng các hành vi này là cơ sở pháp lý vững chắc để xử lý nghiêm các sai phạm, từ hành chính đến hình sự.
3. Nâng cao tiêu chuẩn chào bán chứng khoán ra công chúng
Nhằm đảm bảo chất lượng hàng hóa trên sàn, điều kiện chào bán cổ phiếu lần đầu (IPO) đã được nâng lên đáng kể. Cụ thể, tại điểm a khoản 1 Điều 15 Luật Chứng khoán 2019, mức vốn điều lệ đã góp tại thời điểm đăng ký chào bán phải từ 30 tỷ đồng trở lên (thay vì 10 tỷ đồng như trước đây).
Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải có lãi trong 02 năm liên tục và cam kết niêm yết/đăng ký giao dịch ngay sau khi kết thúc đợt chào bán. Điều này giúp loại bỏ các doanh nghiệp "xác rỗng", bảo vệ dòng vốn của công chúng.
4. Thành lập Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam
Song song với việc thống nhất Sở giao dịch, khoản 1 Điều 52 Luật Chứng khoán 2019 quy định về việc thành lập Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam. Đây là đơn vị duy nhất thực hiện đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán chứng khoán cho toàn thị trường, giúp đồng bộ hóa dữ liệu và giảm thiểu rủi ro thanh toán.
5. Thống nhất với Luật Doanh nghiệp về chào bán riêng lẻ
Để tránh chồng chéo pháp luật, Điều 30 Luật Chứng khoán 2019 đã dẫn chiếu việc chào bán chứng khoán riêng lẻ của tổ chức không phải công ty đại chúng sang thực hiện theo Luật Doanh nghiệp. Sự thống nhất này tạo hành lang pháp lý thông thoáng nhưng vẫn đảm bảo sự kiểm soát cần thiết đối với các giao dịch quy mô lớn.
Luật Chứng khoán 2019 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2021, hứa hẹn sẽ đưa thị trường chứng khoán Việt Nam tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế, thu hút mạnh mẽ dòng vốn ngoại và thúc đẩy kinh tế đất nước phát triển bền vững.