Trong quan hệ tình cảm, việc mang thai ngoài ý muốn thường dẫn đến những xung đột căng thẳng giữa các cặp đôi. Một câu hỏi pháp lý nhức nhối thường được đặt ra là: Liệu hành vi ép người yêu phá thai có vi phạm pháp luật và bị xử lý như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tính đến cuối năm 2019.
Quyền tự quyết về thai nhi của phụ nữ theo pháp luật Việt Nam
Trước hết, cần khẳng định rằng quyền nạo, phá thai là một quyền nhân thân gắn liền với người phụ nữ. Theo quy định tại khoản 1 Điều 44 Luật Bảo vệ sức khỏe nhân dân 1989:
Phụ nữ được quyền nạo thai, phá thai theo nguyện vọng, được khám bệnh, chữa bệnh phụ khoa, được theo dõi sức khỏe trong thời kỳ thai nghén, được phục vụ y tế khi sinh con tại các cơ sở y tế.
Như vậy, việc chấm dứt thai kỳ phải dựa trên nguyện vọng tự nguyện của người phụ nữ. Không ai, kể cả người yêu hay chồng, có quyền ép buộc họ phải từ bỏ giọt máu của mình nếu họ không muốn. Mọi hành vi dùng áp lực tâm lý hay thể xác để buộc người phụ nữ phải phá thai đều đi ngược lại tinh thần bảo vệ quyền con người và quyền sức khỏe của công dân.
Hành vi ép buộc phá thai dưới góc độ Luật Bình đẳng giới
Để bảo vệ quyền lợi chính đáng của phụ nữ và trẻ em, Điều 5 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 nghiêm cấm các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức. Đặc biệt, khoản 7 Điều 40 Luật Bình đẳng giới 2006 quy định rõ các hành vi vi phạm trong lĩnh vực y tế bao gồm:
Lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức hoặc xúi giục, ép buộc người khác phá thai vì giới tính của thai nhi.
Điều này có nghĩa là nếu hành vi ép người yêu phá thai xuất phát từ lý do lựa chọn giới tính (ví dụ: ép phá thai vì thai nhi là con gái), thì đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng và chắc chắn sẽ bị xử lý.
Mức xử phạt hành chính đối với hành vi ép buộc phá thai
Mặc dù hiện nay pháp luật chưa có quy định xử phạt riêng biệt cho việc ép người yêu phá thai vì lý do cá nhân (như sợ trách nhiệm, chưa muốn cưới), nhưng nếu hành vi này gắn liền với mục đích lựa chọn giới tính thai nhi, mức phạt sẽ rất nặng. Căn cứ theo Điều 84 Nghị định 176/2013/NĐ-CP, các mức phạt cụ thể như sau:
- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng: Đối với hành vi dụ dỗ, lôi kéo người mang thai loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính.
- Phạt tiền từ 7.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng: Đối với hành vi đe dọa dùng vũ lực, uy hiếp tinh thần để ép buộc người mang thai loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính.
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng: Đối với hành vi dùng vũ lực để ép buộc người mang thai phải loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính.
Ngoài ra, nếu hành vi ép buộc gây ra thương tích hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng của người phụ nữ, người thực hiện hành vi còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội danh tương ứng trong Bộ luật Hình sự.
Lời khuyên pháp lý cho người trong cuộc
Trong bối cảnh năm 2019, khi các quy định về dân số và bình đẳng giới ngày càng được thắt chặt, việc tôn trọng quyền tự quyết của phụ nữ là vô cùng quan trọng. Nếu bạn đang ở trong tình huống bị ép buộc phá thai, hãy nhớ rằng pháp luật luôn đứng về phía bạn để bảo vệ quyền làm mẹ và quyền sức khỏe. Bạn có thể tìm đến các tổ chức bảo vệ phụ nữ, cơ quan công an hoặc các văn phòng luật sư để được hỗ trợ kịp thời.
Việc ép buộc người khác phá thai không chỉ là hành vi vi phạm đạo đức mà còn tiềm ẩn những rủi ro pháp lý lớn. Hãy hành xử văn minh và tuân thủ pháp luật để tránh những hậu quả đáng tiếc cho cả hai bên.