Bước sang những ngày đầu tháng 01 năm 2020, khi không khí Tết Nguyên đán Canh Tý đang cận kề, vấn đề giải quyết quyền lợi đối với những ngày nghỉ phép năm còn dư của năm 2019 trở thành tâm điểm chú ý của nhiều người lao động. Liệu số ngày phép chưa nghỉ này sẽ bị "mất trắng", được quy đổi ra tiền mặt hay có thể dồn vào kỳ nghỉ Tết dài ngày sắp tới? Dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tại thời điểm đầu năm 2020.
1. Tiêu chuẩn số ngày nghỉ phép năm theo quy định hiện nay
Theo quy định tại Điều 111 Bộ luật Lao động 2012, người lao động có đủ 12 tháng làm việc cho một người sử dụng lao động thì được nghỉ hằng năm, hưởng nguyên lương theo hợp đồng lao động như sau:
- 12 ngày làm việc: Đối với người làm công việc trong điều kiện bình thường.
- 14 ngày làm việc: Đối với người làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc người làm việc ở những nơi có điều kiện sinh sống khắc nghiệt theo danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với Bộ Y tế ban hành, hoặc lao động chưa thành niên, người khuyết tật.
- 16 ngày làm việc: Đối với người làm công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc người làm việc ở những nơi có điều kiện sinh sống đặc biệt khắc nghiệt.
Ngoài ra, cứ 05 năm làm việc cho một người sử dụng lao động thì số ngày nghỉ hằng năm của người lao động được tăng thêm tương ứng 01 ngày theo chế độ thâm niên.
2. Quyền lợi khi chưa nghỉ hết phép năm 2019
Tại thời điểm tháng 01/2020, căn cứ theo khoản 1 Điều 114 Bộ luật Lao động 2012, pháp luật quy định rất rõ về việc bảo vệ quyền lợi cho người lao động chưa nghỉ hết phép:
"Người lao động do thôi việc, bị mất việc làm hoặc vì các lý do khác mà chưa nghỉ hằng năm hoặc chưa nghỉ hết số ngày nghỉ hằng năm thì được thanh toán bằng tiền những ngày chưa nghỉ."
Như vậy, nếu vì lý do công việc bận rộn hoặc kế hoạch cá nhân mà bạn chưa sử dụng hết quỹ phép của năm 2019, doanh nghiệp có trách nhiệm phải thanh toán bằng tiền cho những ngày này.
3. Cách tính tiền thanh toán những ngày chưa nghỉ phép
Việc tính toán số tiền này không dựa trên cảm tính mà được quy định cụ thể tại Điều 26 Nghị định 05/2015/NĐ-CP. Công thức xác định như sau:
Tiền thanh toán phép dư = (Tiền lương bình quân theo HĐLĐ của 06 tháng liền kề trước đó / Số ngày làm việc bình thường của tháng trước liền kề) x Số ngày chưa nghỉ.
Ví dụ thực tế: Chị B làm việc tại văn phòng với mức lương 12 triệu đồng/tháng. Tính đến hết ngày 31/12/2019, chị còn dư 04 ngày phép. Tháng 12/2019 chị làm việc 26 ngày công bình thường. Số tiền chị B nhận được cho 04 ngày phép dư sẽ là: (12.000.000 / 26) x 4 = 1.846.154 đồng.
4. Các phương án tối ưu cho người lao động dịp Tết Canh Tý 2020
Bên cạnh việc nhận tiền mặt, người lao động có thể chủ động thỏa thuận với người sử dụng lao động theo hai hướng sau để phù hợp với nhu cầu cá nhân trong dịp đầu năm mới 2020:
Phương án 1: Dồn phép vào kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2020
Tết Canh Tý 2020 rơi vào cuối tháng 01 dương lịch. Người lao động có thể thỏa thuận với công ty để sử dụng số ngày phép còn dư của năm 2019 nối dài thêm kỳ nghỉ Tết. Điều này đặc biệt hữu ích cho những lao động xa quê, cần thêm thời gian di chuyển và sum họp gia đình mà vẫn được hưởng nguyên lương cho những ngày nghỉ phép đó.
Phương án 2: Nghỉ gộp sang các năm tiếp theo
Căn cứ khoản 3 Điều 111 Bộ luật Lao động 2012, người lao động có thể thỏa thuận với người sử dụng lao động để nghỉ hằng năm thành nhiều lần hoặc nghỉ gộp tối đa 03 năm một lần. Do đó, bạn có thể bảo lưu số ngày phép 2019 để dành cho những kế hoạch lớn hơn trong năm 2020 hoặc 2021.
Lời khuyên pháp lý: Để đảm bảo quyền lợi, người lao động nên kiểm tra lại bảng công và số ngày phép còn lại trước khi kỳ nghỉ Tết bắt đầu. Mọi thỏa thuận về việc nghỉ gộp hoặc thanh toán tiền nên được thực hiện bằng văn bản hoặc thông qua hệ thống quản lý nhân sự của công ty để tránh những tranh chấp không đáng có về sau.